Επιμέλεια κειμένου: Γεώργιος Β. Λογαράς
Αν νιώσουμε ένα σφίξιμο ή ένα κάψιμο ή ένα πλάκωμα πίσω από το στήθος ή στα αριστερά του στέρνου μας, δεν πρέπει ν' αναβάλλουμε το τηλεφώνημα στον γιατρό μας.
Η περίοδος των εορτών μεταβάλλει πολλές από τις συνήθειές μας. Ευχή μας είναι να βρίσκουμε αυτές τις ημέρες την αλληλεγγύη, τη συντροφικότητα και την αγάπη.
Φαίνεται όμως πως ειδικά τις γιορτινές ημέρες αυξάνονται και οι απώλειες συνανθρώπων μας από εμφράγματα.
Από μελέτη σχετικών στοιχείων έχει παρατηρηθεί αύξηση των απωλειών ζωής από έμφραγμα κατά τους μήνες Δεκέμβριο και Ιανουάριο, ιδιαίτερα μάλιστα τις ημέρες των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς!
Η ενοχλητική αυτή πραγματικότητα έχει καταχωρηθεί στην διεθνή ιατρική βιβλιογραφία ως “Merry Christmas Coronary and Happy New Year Heart Attack phenomenon”, δηλαδή, σε ελεύθερη μετάφραση "Φαινόμενο Εορταστικής Στεφανιαίας Καρδιακής Προσβολής".
Το φαινόμενο αυτό έχει καταγραφεί με πολύ πειστικό τρόπο, προσθέτοντας έως και μία επιπλέον απώλεια από έμφραγμα σε κάθε τρεις ενός άλλου μήνα, του Ιουνίου για παράδειγμα (33% αύξηση των απωλειών από εμφράγματα), χωρίς όμως να γνωρίζουμε πού οφείλεται.
Έχουν ενοχοποιηθεί οι καιρικές συνθήκες, αφού το κρύο συμβάλλει στην εμφάνιση εμφραγμάτων, ενώ, ιδιαίτερα στις Η.Π.Α., είναι σύνηθες φαινόμενο να φτυαρίζουν το χιόνι στα πεζοδρόμια γύρω από τα σπίτια τους, μια ιδιαίτερη και αρκετά κοπιώδη εργασία, που μπορεί επίσης να πυροδοτήσει ένα έμφραγμα σε ανθρώπους με πρόβλημα.
Όμως η μεγαλύτερη σχετική μελέτη προήλθε από την καταγραφή των απωλειών από εμφράγματα στην πολιτεία της Καλιφόρνια, όπου οι χειμώνες είναι ήπιοι.
Εξάλλου οι καιρικές συνθήκες είναι παρόμοιες όλες τις ημέρες του χειμώνα, οπότε το φαινόμενο της έξαρσης των απωλειών ειδικά τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά δεν εξηγείται επαρκώς απ' την ύπαρξη χαμηλών θερμοκρασιών.
Σημαντικότερη ίσως είναι η επίδραση των κάθε λογής υπερβολών στις οποίες αφηνόμαστε στη διάρκεια των εορτών, καταναλώνοντας αλόγιστα μεγάλες ποσότητες φαγητού και ποτών, με παράλληλη απορρύθμιση των συνηθειών ξεκούρασης και ύπνου.
Η συνύπαρξη των παραπάνω υπερβολών με το άγχος, που συχνά αυξάνεται την εορταστική περίοδο, φαίνεται πως συνεισφέρει περισσότερο απ' το κρύο στην έξαρση των εμφραγμάτων.
Επίσης η πιθανότητα του πάσχοντα να προλάβει το έμφραγμα μειώνεται πάρα πολύ κατά τη διάρκεια των εορταστικών ημερών, επειδή συνήθως αναβάλλει την αναζήτηση ιατρικής φροντίδας για οποιοδήποτε ενόχλημα μπορεί να έχει προκύψει.
Κατά κανόνα, αρκετές ώρες πριν από το έμφραγμα προηγείται αιφνίδιο σφίξιμο, κάψιμο ή βάρος πίσω από το στέρνο και προς τα αριστερά του στήθους, που μπορεί να αντανακλά στην πλάτη ή στον αριστερό ώμο και αγκώνα.
Το ενόχλημα οφείλεται σε αιφνίδια έμφραξη κάποιας αρτηρίας της καρδιάς.
Ο οργανισμός αντιστέκεται στην αρχόμενη έμφραξη της αρτηρίας, οπότε η ενόχληση ίσως υποχωρήσει μετά από λίγα λεπτά της ώρας, συνήθως όμως επανέρχεται αργότερα.
Αν η αρτηρία φράξει ολοσχερώς, το ενόχλημα πλέον δεν υποχωρεί, αντίθετα γίνεται εντονότερο και μπορεί να συνοδεύεται από ναυτία, εφίδρωση ή δυσκολία στην αναπνοή.
Η ολοσχερής έμφραξη της αρτηρίας οδηγεί σε νέκρωση του τμήματος της καρδιάς, το οποίο τροφοδοτούσε με αίμα, δηλαδή σε έμφραγμα.
Η έγκαιρη αναζήτηση ιατρικής φροντίδας μπορεί να προλάβει την πλήρη έμφραξη της αρτηρίας, χάρις στη διάνοιξή της με μπαλονάκι και τοποθέτηση stent στα πλαίσια μιας στεφανιογραφίας.
Όταν το προλάβουμε, το έμφραγμα μπορεί να μην έχει καταστροφικά αποτελέσματα, αν αντιμετωπιστεί με άμεση διάνοιξη της ολοσχερώς φραγμένης αρτηρίας σε νοσοκομείο που διαθέτει τμήμα καρδιακών καθετηριασμών σε ετοιμότητα για την επείγουσα αντιμετώπιση εμφραγμάτων επί εικοσιτετραώρου βάσεως.
Η ταχύτατη κινητοποίηση είναι κρίσιμη επειδή σε αυτές τις περιπτώσεις «ο χρόνος (που χάνεται) είναι μυοκάρδιο (που νεκρώνεται)».
Την περίοδο των εορτών καταγράφονται λιγότερο καλά αποτελέσματα στην αντιμετώπιση ενός εμφράγματος, επειδή τα νοσοκομεία και ειδικότερα τα τμήματα καρδιακών καθετηριασμών λειτουργούν με μειωμένο και συνήθως, λιγότερο έμπειρο προσωπικό.
Ο συνδυασμός της καθυστέρησης στην αναζήτηση ιατρικών υπηρεσιών απ' τον ίδιο τον πάσχοντα και της υποδεέστερης λειτουργίας των ιατρικών υπηρεσιών έχουν σαν αποτέλεσμα την αύξηση των απωλειών από εμφράγματα τις ημέρες των εορτών.
Ένα σημαντικό μήνυμα λοιπόν για τις γιορτές:
Ας μην τρώμε και ας μην πίνουμε λες και ζούμε τις τελευταίες μας ημέρες!
Θα έχουμε δυνατότητα φαγητού και ποτού και τον επόμενο χρόνο…
Και αν, ό μη γένοιτο, νοιώσουμε σφίξιμο, κάψιμο ή πλάκωμα πίσω από το στήθος ή στα αριστερά του στέρνου, να μην αναβάλλουμε το τηλεφώνημα στον ιατρό μας ή την εξέταση στα επείγοντα καρδιολογικά ιατρεία, γιατί, δυστυχώς, το έμφραγμα δεν προγραμματίζεται, έρχεται απρόσκλητο.
Ποια είναι τα προειδοποιητικά σημάδια;
Πολλοί άνθρωποι θεωρούν, ότι το έμφραγμα συμβαίνει ξαφνικά και απότομα.
Ωστόσο, η αλήθεια είναι, ότι στις περισσότερες περιπτώσεις, η καρδιά προειδοποιεί πως κάτι δεν πάει καλά.
Ποια είναι τα σημάδια που «στέλνει» το σώμα πριν το έμφραγμα;
Μια ήπια δυσφορία στο κέντρο του θώρακα είναι η πιο συνηθισμένη προειδοποίηση, που σας στέλνει η καρδιά πριν το έμφραγμα.
Ωστόσο, η δυσφορία αυτή δεν είναι μόνιμη και σταθερή και αυτός ίσως είναι ο λόγος που ενδέχεται να μην ανησυχήσετε όσο θα έπρεπε. Αρκετά εμφράγματα όμως είναι πιο «σιωπηλά» και συχνά παρερμηνεύονται, χωρίς να μπορείτε να τα αντιμετωπίσετε έγκαιρα.
Ανδρική ή γυναικεία υπόθεση;
Αυτό που πρέπει βέβαια να έχουμε κατά νου, είναι ότι κάθε 34 δευτερόλεπτα κάποιος άνθρωπος παθαίνει έμφραγμα.
Αυτό συμβαίνει, όταν η κυκλοφορία του αίματος, απ' όπου μεταφέρεται το οξυγόνο στους καρδιακούς μυς, μειώνεται σημαντικά ή σταματά απότομα και ο λόγος είναι ότι οι αρτηρίες, που μεταφέρουν το αίμα στην καρδιά, μπορούν σιγά-σιγά να σκληρύνουν απ' τη συσσώρευση λίπους.
Το έμφραγμα όμως δεν είναι ανδρική υπόθεση.
Στους άνδρες, ο κίνδυνος αυξάνει σημαντικά μετά την ηλικία των 45 ετών, ενώ στις γυναίκες είναι πιο πιθανό να συμβεί μετά την εμμηνόπαυση, συνήθως μετά τα 50 χρόνια.
Ωστόσο, τα νούμερα δεν είναι απόλυτα.
Ειδικά με τον σύγχρονο τρόπο ζωής, που το άγχος είναι κυρίαρχος παράγοντας στην καθημερινότητα, ο μέσος όρος της ηλικίας των ασθενών, που πάσχουν από καρδιακό έμφραγμα μειώνεται σημαντικά.
Προειδοποιητικά σημάδια
- Η πιο κοινή προειδοποίηση, όπως προαναφέρθηκε, είναι η δυσφορία στο κέντρο του θώρακα, η οποία είτε διαρκεί μόλις λίγα λεπτά είτε επανέρχεται σε τακτά χρονικά διαστήματα. Συνήθως δίνει την αίσθηση της άβολης πίεσης ή του έντονου πόνου.
- Τα συμπτώματα μπορούν επίσης να περιλαμβάνουν πόνο και δυσφορία στη μία ή και στις δύο ωμοπλάτες, στην πλάτη, στο λαιμό, στις σιαγόνες ή στο στομάχι.
- Η δύσπνοια είναι ένα κοινό σημάδι, που πρέπει να λάβετε σοβαρά υπόψη σας. Η δύσπνοια δεν συνοδεύεται απαραίτητα από δυσφορία στο στήθος.
- Στην περίπτωση του εμφράγματος, ο ασθενής μπορεί να αισθανθεί ναυτία, ζαλάδα ή να τον διαπερνά ένα έντονο ρίγος, σαν να τον «λούζει κρύος ιδρώτας». Η αδικαιολόγητη κούραση και το «αίσθημα παλμών», όταν δηλαδή νιώθετε, ότι η καρδιά σας παρακάμπτει καρδιακούς χτύπους (αρρυθμία) ή χτυπάει πολύ γρήγορα (ταχυκαρδία) είναι επίσης σημαντικά στοιχεία που πρέπει να λάβετε υπόψη σας.
Διαφορά μεταξύ ανδρικού και γυναικείου εμφράγματος
Η διαφορά μεταξύ ενός ανδρικού κι' ενός γυναικείου εμφράγματος είναι ότι στην περίπτωση των γυναικών τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα είναι η δύσπνοια, η ναυτία κι' ο εμετός μ' έντονο πόνο στην πλάτη ή τις σιαγόνες, ενώ στους άντρες κυριαρχεί η δυσφορία στο κέντρο του θώρακα. Σε πολλές περιπτώσεις γυναικών μάλιστα, έχει παρατηρηθεί έντονος πόνος στο στομάχι.
Παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο:
Εκτός απ' την ηλικία, υπάρχουν αρκετοί παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο εμφράγματος.
- Μια προηγούμενη καρδιακή προσβολή ή η διαδικασία για το άνοιγμα των στεφανιαίων αρτηριών.
- Το οικογενειακό ιστορικό: είτε ο πατέρας ή ο αδερφός σας έχει διαγνωστεί με έμφραγμα, πριν απ' την ηλικία των 55 ετών, είτε η μητέρα ή η αδερφή σας, πριν απ' την ηλικία των 65 ετών.
- Ο σακχαρώδης διαβήτης
- Η υψηλή χοληστερόλη στο αίμα
- Η υψηλή αρτηριακή πίεση
- Το κάπνισμα (ίσως αυτό και μόνο να είναι ο ισχυρότερος παράγοντας)
- Η παχυσαρκία
- Η έλλειψη σωματικής δραστηριότητας
Το έμφραγμα ως οιωνός
Το ίδιο το έμφραγμα ωστόσο είναι ένα προειδοποιητικό σημάδι από μόνο του και πρέπει να σας προϊδεάζει για ένα πιο σοβαρό καρδιακό πρόβλημα.
Το πιο συχνό είναι κάποια καρδιαγγειακή νόσος, όπως είναι η στεφανιαία νόσος, κατά την οποία στενεύουν και σκληραίνουν οι αρτηρίες γύρω από την καρδιά.
Μια άλλη περίπτωση ωστόσο είναι το έμφραγμα να προσπαθεί να σας προειδοποιήσει για την αθηροσκλήρωση, μία φλεγμονή που αναπτύσσεται στην εσωτερική επιφάνεια των αρτηριών και σε συνδυασμό με σκλήρυνση και απώλεια της ελαστικότητας του αρτηριακού τοιχώματος, προσβάλλει τις αρτηρίες μεγάλου και μέσου μεγέθους, προκαλώντας στένωση ή και απόφραξη του αρτηριακού αυλού με αποτέλεσμα την ισχαιμία ιστών και οργάνων.
-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου