ΑΣΚΗΣΗ, ΜΙΑ ΑΚΑΤΑΝΟΗΤΗ ΕΝΝΟΙΑ;

Η ολοκλήρωση του ανθρώπου προϋποθέτει μία αδιάκοπα ενδεχόμενη δυνατότητα εσωτερική μεταστροφής του ανθρώπου, δηλαδή μετάνοια, αλλαγή του νου και των κριτηρίων, πέρασμα από το μέτρο ζωής που είναι η ευζωία, στο μέτρο ζωής που είναι η άσκηση. 

Και άσκηση σημαίνει απάρνηση του εγώ, δυναμική πάλη του ανθρώπου να υπερβεί  τα απρόσωπα –ατομικά- στοιχεία της βιολογικής του φύσης, να ολοκληρωθεί μέσα από τη σχέση με το Θεό και τους συνανθρώπους του, στην προσωπική του μοναδικότητα και ανομοιότητα, που μόνο με την αγάπη μπορεί να πραγματωθεί.

Και ακόμα πιο συγκεκριμένα, άσκηση σημαίνει την υποταγεί του ατόμου στην καθολική πείρα της εκκλησίας, με σκοπό τη μετοχή στο λειτουργικό τυπικό, στο μυστήρια, στη νηστεία που η Εκκλησία ορίζει, στην εγκράτεια, στις πράξεις της φιλαδελφείας, με αυτό το περιεχόμενο η άσκηση δεν είναι στέρηση και μιζέρια ζωής, εχθρότητα για τα σώμα και απαξίωση της ύλης, όπως την εμφάνισαν οι κατά καιρούς μανιχαίοι και πουριτανοί, είναι απαρχή της μεταμόρφωσης του θανάτου σε ζωή, νέκρωση των ατομικών επιθυμιών για χάρη της « όντως ζωής», που είναι η ζωή του προσώπου.

Διάλογος του άθεου Ντιντερό με τον χριστιανό Όϊλερ

Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

 

Φέτος είναι τα 300 χρόνια από τη γέννηση του ηδονιστή και άθεου διανοητή Ντενίς Ντιντερό και το τεύχος του Μαϊου 2013 του γαλλικού περιοδικού " Lire" ("Διαβάζω" στα ελληνικά) είναι αφιερωμένο σ' αυτόν, με τον τίτλο: " Ντιντερό, ο φιλόσοφος της ηδονής - Τα κλειδιά της ζωής και του έργου του". Γύρω από τον Ντιντερό και τον επίσης άθεο συνεργάτη του Ντ' Αλαμπέρ στήθηκε μια μυθολογία από τους οπαδούς του υλισμού και αθεϊσμού, με την παραποίηση της ιστορίας και την μεγέθυνση της προσφοράς τους στην εξέλιξη των πολιτικών και κοινωνικών ελευθεριών, στην επιστήμη και στην τεχνολογία. 
Κύριο έργο τους θεωρείται η "Εγκυκλοπαιδεία", όπου καταγράφονται οι έως τότε εξελίξεις στην Επιστήμη και στην Τεχνολογία, με πληθώρα χαλκογραφιών και ξυλογραφιών, πραγματικό εκδοτικό επίτευγμα για την εποχή. Όμως η ιδέα δεν ήταν δική τους. Πρώτος εξέδωσε  Εγκυκλοπαιδεία, το 1728, ο Άγγλος Εφραίμ Τσάμπερς - συνέχεια του οποίου είναι η Βρετανική Εγκυκλοπαιδεία -, και στη Γαλλία το αρχικό σχέδιο εκτύπωσης ανάλογου έργου ήταν του Λε Μπρετόν, το 1745. Ο πρώτος τόμος της Εγκυκλοπαιδείας υπό τη διεύθυνση των Ντιντερό και Ντ' Αλαμπέρ εξεδόθη το 1751. 

Αυτή είναι η τυραννία της Μέρκελ και του Σοϊμπλε! Έγραψε γι´αυτήν ο Αριστοτέλης…

«… Επιδίωξη της τυραννίας είναι να πτωχεύσουν οι πολίτες,

αφ’ ενός για να συντηρείται με τα χρήματά τους η φρουρά του καθεστώτος

κι αφ’ ετέρου να είναι απασχολημένοι οι πολίτες και να μην τους μένει χρόνος για επιβουλές.

Σε αυτό αποβλέπει τόσο η επιβολή μεγάλων φόρων,

η απορρόφηση των περιουσιών των πολιτών,

όσο και η κατασκευή μεγάλων έργων που εξαντλούν τα δημόσια οικονομικά».

 

Αριστοτέλους, Πολιτικά

Πηγές: indobserver.blogspot.gr-national-pride.org-vatopaidifriend

Πρόσωπο και πνευματικότητα

 

Ομοτ. καθηγητής της κοινωνιολογίας και της κοινωνιολογίας της θρησκείας της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Βασ. Τ. Γιούλτσης

 

Τα τελευταία χρόνια γίνεται συχνά λόγος για τη διαφορά, που υπάρχει ανάμεσα στις έννοιες «πρόσωπο» και «άτομο». Ίσως η πρόοδος των κοινωνικών και ανθρωπολογικών επιστημών να έδωσε σοβαρές αφορμές γι’ αυτή τη συζήτηση, που η αφετηρία της βρίσκεται σε γνωστά φιλοσοφικά ρεύματα της εποχής μας. Συγκεκριμένα βλέπουμε τους οπαδούς του χριστιανικού περσοναλισμού και του υπαρξισμού να ασχολούνται ιδιαίτερα με την έννοια «πρόσωπο» σε μια προσπάθεια να καθορίσουν το ρόλο και τις περιοχές ύπαρξης και επιρροής του.

Στο σημείο αυτό χρειάζεται μια διευκρίνηση. Ο πρόσφατος θόρυβος γύρω από το Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

 

vatopaidifriend

Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ 1821

 Του Σπυρίδωνος K. Τσιτσίγκου, Αν. Καθ. Παν. Αθηνών-Δρ. Θεολογίας & Δρ. Ψυχολογίας

Το Ελληνικό έθνος, ο νέος «λαός του Θεού», κατά Μακρυγιάννη, βρέθηκε στην ίδια μοίρα με τους Εβραίους, όταν ήσαν υπόδουλοι στον Αιγύπτιο και στη συνέχεια το Ρωμαίο κατακτητή. Κάθε Πιλάτος (κατακτητής) αποτελεί το νέο ιστορικό «Φαραώ» (Αττίλα), που είναι όργανο του Σατανά-Αντίχριστου (βλ. Νέρων).

Ο Ισραήλ την ίδια εποχή ανέμενε από το Θεό (κι’ όχι από τη Φύση) την πνευματική (Πρωτευαγγέλιο και Διαθήκη Αβραάμ) και σωματική (από τους Αιγυπτίους-Διαθήκη Μωυσή) λύτρωσή του, εφόσον πιστευόταν ότι η Δημιουργία, η Πτώση και ο Κατακλυσμός είχαν πραγματοποιηθεί, mutatis mutandis, την ίδια χρονική περίοδο (Φίλων, Ιούλιος Αφρικανός, Ιππόλυτος, Κυπριανός, Κλήμης, Ι. Δαμασκηνός).
Επίσης, την εποχή του Χριστού ένα «λείμμα» πρόσμενε το (Γαλ.4,4). Μοιχευθείσα πνευματικά η Ανθρωπότητα (Εύα), αρραβωνιάζεται (με τον Ιωσήφ) ως Εκκλησία το Νυμφίο-Χριστό (νέο Αδάμ), και καθίσταται έγκυος θαυματουργικά στις 25 Μαρτίου. Την ημέρα που σταυρώθηκε κι’ αναστήθηκε ο γιος της Μαριάμ (Κλαύδιος Ιεραπόλεως, Κλήμης Αλεξανδρείας), την ίδια μέρα θέλησε ο Παντοκράτωρ να ξαναδημιουργήσει την Ελλάδα.

Οι δήθεν ύβρεις κατά του Ελληνισμού την Κυριακή της Ορθοδοξίας

 

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού

 

Η Αγία μας Ορθόδοξη Καθολική Εκκλησία καθόρισε, ως όφειλε, επακριβώς τα όρια της αλήθειας και της πλάνης, διότι πιστεύει ότι η αλήθεια είναι συνώνυμη με τη σωτηρία. Οι αποφάσεις των Οικουμενικών Συνόδων περιχαρακώνουν την βιβλική αλήθεια και την αυτοσυνειδησία της Εκκλησίας μας, ώστε να αποτελούν την αλάνθαστη πυξίδα πλεύσης του νοητού σκάφους της ως τα έσχατα της ιστορίας.

Μελετώντας με προσοχή το «Συνοδικό» Της Ζ΄ Οικουμενικής Συνόδου, το οποίο διαβάζεται την Κυριακή της Ορθοδοξίας στους ναούς, κατά την τελετή της περιφοράς των Ιερών Εικόνων, μπορούμε να δούμε ξεκάθαρα τη μέριμνα των Πατέρων να καθαρθεί η πίστη της Εκκλησίας από περιρρέουσες ιδέες του παρελθόντος, τις οποίες κάποιοι αναμίγνυαν με την διδασκαλία Της, με στόχο να επικρατεί σύγχυση στους πιστούς.

Κάποιοι, όμως περίεργοι τύποι, τα τελευταία χρόνια, που αρέσκονται να παριστάνουν τους «ελληναράδες», ασκούν σκληρή κριτική κατά των «όρων» της αγίας Ζ΄ Οικουμενικής Συνόδου, ότι δήθεν μέσω αυτών …υβρίζεται ο Ελληνισμός, επειδή απορρίπτονται από αυτή ορισμένες δοξασίες των αρχαίων προγόνων μας ως αντίθετες με τη χριστιανική διδασκαλία! Δεν κάνουν όμως τον κόπο να μελετήσουν, τι είδους δοξασίες είναι αυτές και την αντιφατικότητα και το ξεπερασμένο τους, ακόμη και στην αρχαία Ελλάδα.

Francois Cheng: Πέντε στοχασμοί για την ομορφιά

  Διδάκτωρ Φιλοσοφίας του Πανεπιστήμιου Αθηνών, Καθηγητής Μ.Ε. Δημήτρης Μπαλτάς

 

“Σήμερα, στην εποχή της πάνδημης δυστυχίας, της τυφλής βίας, των φυσικών και οικολογικών καταστροφών, το να μιλάμε για την ομορφιά μπορεί να φαίνεται άτοπο, άπρεπο, ακόμη και προκλητικό. Σχεδόν σκανδαλώδες. Ίσως όμως, γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο, η ομορφιά, σε αντίθεση με το κακό, βρίσκεται όντως στους αντίποδες μιας πραγματικότητας την οποία καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε”.

• Πέντε στοχασμοί για την ομορφιά
• François Cheng
• μετάφραση: Μαρία Παπαδήμα, Μαρίνα Λεοντάρη
• Εξάντας, 2011
• 133 σελ.
• ISBN 978-960-256-698-5

Ο Φρανσουά Τσενγκ γεννήθηκε στην Κίνα το 1929. Το 2002 έγινε το πρώτο, ασιατικής καταγωγής, μέλος της Γαλλικής Ακαδημίας.

Το βιβλίο που παρουσιάζω σήμερα, είναι πέντε διαλέξεις του συγγραφέως πάνω σε ζητήματα αισθητικής, κυρίως δε στην έννοια του ωραίου. Εξ αυτού του λόγου είναι εμφανής η προφορικότητα των κειμένων, με τις συχνές επαναλήψεις των λεγομένων.

Παραδέχεται εξ αρχής ο συγγραφέας ότι «το να μιλάμε για την ομορφιά μπορεί να φαίνεται άτοπο, ακόμη και προκλητικό. Σχεδόν σκανδαλώδες» (σ. 15). Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι από το τέλος του 19ου και κυρίως στον 20ο αι. ο σκοπός της τέχνης ως αποκάλυψη του ωραίου έχει αλλάξει: «Η ασχήμια των μεγαλουπόλεων, η συνείδηση μιας νεωτερικότητας βασισμένης στην ιδέα του ‘’θανάτου του Θεού’’, η κατάρρευση του ουμανισμού» ανέστρεψαν την παραδοσιακή αντίληψη περί της τέχνης (σ. 99).

Πολύ ενδιαφέρουσα είναι η προσέγγιση του συγγραφέως περί της μοναδικότητας της υπάρξεως εκάστου όντος, στην οποία «η ομορφιά αρχίζει να υπάρχει» (σ. 24). Ενώ ο Τσενγκ δέχεται ότι «το σύμπαν φανερώνεται σαν ένα δώρο που μας καλεί να το εξυμνήσουμε» (σ. 31), υπενθυμίζει επίσης ότι «η κινεζική σκέψη δεν γνώρισε την ιδέα της Δημιουργίας με την βιβλική έννοια του όρου» (σ. 37).

Αξιοπρόσεκτες, από την άποψη της ιστορίας της τέχνης, είναι οι προσεγγίσεις του συγγραφέως στην γνωστή «Μόνα Λίζα» (σσ. 54-60).

Η διατήρηση της πολιτισμικής μας κληρονομιάς ως οργανικό κομμάτι της ζωής μας

Η ελεύθερη βούληση σε συνδυασμό με την έμφυτη κοινωνικότητα, όταν εκφράζεται με κοινές ενέργειες προς το κοινωνικό και το φυσικό περιβάλλον, παράγει αυτό που ονομάζουμε πολιτισμό. Ο πολιτισμός συμβάλλει περισσότερο από οτιδήποτε άλλο στην ανάπτυξη της προσωπικότητας του ανθρώπου. Κριτήριο για την ποιότητα και την διαχρονική αξία ενός πολιτισμού είναι αφ’ ενός το κατά πόσον στηρίζεται στο ιδανικό της ελευθερίας και αφ’ ετέρου το κατά πόσον εξασφαλίζει το ιδανικό αυτό για τα μέλη των κοινωνιών του. Στο πλαίσιο αυτό προβάλλεται παγκοσμίως ο ελληνικός πολιτισμός, ως αυτός που στηρίχθηκε, διέσωσε και εμπνεύστηκε από το πνεύμα της ελευθερίας του ανθρώπου. Η αλήθεια του Ευαγγελίου, όπως αποκαλύφθηκε εν Χριστώ, συνδυάστηκε άριστα με το πνεύμα του ελληνικού πολιτισμού. Άνοιξε νέους ορίζοντες στην ελευθερία αυτή. Έδωσε στον άνθρωπο την δυνατότητα να ζήσει ελεύθερος από τα δεσμά του χρόνου. Η ελευθερία του πια δεν αφορά μόνο το «στίγμα» του στην κοινωνία των ανθρώπων, αλλά το «στίγμα» του στην αιωνιότητα.

Η απόρριψη της ύπαρξης του αιθέρα από τον Ιωάννη Φιλόπονο

Δρ. Φιλοσοφίας Πανεπιστημίου Αθηνών Κωνσταντίνος Καλαχάνης

Αριστοτέλης (384-322 π.Χ.)

 

Ο Ιωάννης Γραμματικός (490-570) ο επονομασθείς και Φιλόπονος, λόγω του μεγάλου σε έκταση έργου του, ανεδείχθη ως ένας εκ των επιφανεστέρων σχολιαστών του Αριστοτέλους. Υπήρξε μαθητής του Αμμωνίου Ερμείου στην σχολή της Αλεξανδρείας και σπουδαίος μελετητής της Νεοπλατωνικής φιλοσοφικής παραδόσεως, με μεγάλη συνεισφορά στην φιλοσοφική διανόηση και την φυσική έρευνα, όπως αυτή διαμορφώθηκε στην Βυζαντινή περίοδο του 6^ου μ.Χ. αιώνος.

Το έργο του αποτελείται κυρίως από υπομνηματισμούς στα αριστοτελικά κείμενα (Κατηγορίαι, Αναλυτικά Πρότερα, Αναλυτικά ύστερα, Περί ψυχής, Μετεωρολογικά, Περί γενέσεως και φθοράς, Περί ζώων γενέσεως, Φυσικής Ακροάσεως).

Συνέγραψε επίσης Σχόλια εις την Εισαγωγήν του Πορφυρίου, αλλά και δυο πραγματείες τιτλοφορούμενες ως εξής: Κατά των Πρόκλου, περί της αϊδιότητος του κόσμου επιχειρημάτων και Των εις την Μωϋσέως κοσμογονίας εξηγητικών, αναφερόμενες στο ζήτημα της δημιουργίας του κόσμου. Στο πλαίσιο αυτό επιχείρησε να αναιρέσει την αριστοτελική διδασκαλία περί της αιωνιότητας του ουρανού, ως αποτελουμένου από ένα πέμπτο στοιχείο –τον αιθέρα- ευρισκόμενο στον υπερσελήνιο χώρο και σαφώς διαχωρισμένο από τα υπόλοιπα τέσσερα στοιχεία (πυρ, αήρ, ύδωρ, γη).

Στην εργασία αυτή, θα εξετασθεί αρχικά η αριστοτελική θεωρία περί του αιθέρα και ακολούθως η κριτική του Φιλοπόνου έναντι αυτής.

Όψεις της αναρχικής θεωρίας στην ρωσσική σκέψη του 19ου αι.

 

Διδάκτωρ Φιλοσοφίας του Πανεπιστήμιου Αθηνών, Καθηγητής Μ.Ε. Δημήτρης Μπαλτάς

 

Η θεωρία του αναρχισμού (= επαναστατικού σοσιαλισμού) αποτελεί ένα ιδιαίτερο κεφάλαιο της Ιστορίας της ρωσσικής φιλοσοφικής σκέψεως. Μεγάλοι εισηγητές των αναρχικών θεωριών ήσαν οι Ρώσσοι πρίγκηπες Μιχαήλ Μπακούνιν (1814-1876) και Πιότρ Κροπότκιν (1842-1921), οι οποίοι παρουσιάζουν ομοιότητες αλλά και διαφορές στις αντιλήψεις τους.

Από μεθοδολογικής πλευράς, ο Ν. Μπερντιάγιεφ (1874-1948) προτείνει την διάκριση του αναρχισμού από την αναρχία, όταν γράφει ότι «ο αναρχισμός είναι αντίθετος όχι στην τάξη, στη δομή, στην αρμονία, αλλά στην εξουσία, στη βία, στην αυτοκρατορία του Καίσαρα». Η αναρχία είναι χάος και δυσαρμονία, δηλαδή ασχήμια» (βλ. Δ. Μπαλτάς, Ρώσσοι φιλόσοφοι, 19ος-20ος αι., Εκδόσεις Σαββάλας, Αθήνα 2002, σ. 112).

Δεν είναι ίσως πολύ γνωστό ότι ο Μπακούνιν διακρίνει, μεταξύ άλλων, την πατρίδα από το κράτος. Στο πλαίσιο αυτό γράφει χαρακτηριστικά ότι «η Πατρίδα αντιπροσωπεύει το ιερό και αδιαφιλονίκητο δικαίωμα κάθε ανθρώπου, κάθε ομάδας ανθρώπων, ενώσεων, κοινοτήτων, περιοχών, εθνών να αισθάνονται, να σκέπτονται, να δρουν με τον δικό τους τρόπο» (H. Arvon, Μπακούνιν, μετ. Π. Γκέκα, Εκδόσεις Πλέθρον, Αθήνα, 2009, σ. 112).

Οπωσδήποτε ο καταπιεστικός χαρακτήρας του κράτους, που προκαλεί την απέχθεια του Μπακούνιν, συνδέεται και με άλλους θεσμούς που λειτουργούν καταπιεστικά όπως είναι η δικαιοσύνη και η θρησκεία. Στο σημείο αυτό θα τονισθεί ότι ο Μπακούνιν απορρίπτει τον έντονο κρατισμό που διαφαίνεται σταδιακά μέσα από τα κείμενα του Κ. Μαρξ (1818-1883). Έχει λεχθεί ότι «από το 1866 ο Μπακούνιν προβλέπει ότι το δεσποτικό Κράτος που δημιουργείται από τον κομμουνισμό θα γεννήσει μια εκμεταλλεύτρια και προνομιούχο τάξη, δηλαδή τη γραφειοκρατία» (H. Arvon, ο.π., σ. 101).

Ένα άλλο κεντρικό σημείο της θεωρίας του Μπακούνιν που είναι ο μαχόμενος αθεϊσμός του, ο οποίος διαμορφώνεται, επίσης σταδιακά, στην σκέψη του μέχρι το έργο του «Θεός και κράτος» (1882). Ενώ δέχεται ότι «δεν αρνούμαστε την ιστορική αναγκαιότητα της θρησκείας» (Η. Arvon, ο.π., σ. 130), εν συνεχεία ασκεί δριμύτατη κριτική εναντίον του ιστορικού χριστιανισμού, αρνούμενος παράλληλα την ύπαρξη του Θεού ως δημιουργού. Ασφαλώς τα επιχειρήματα του Μπακούνιν εμπεριέχουν μία ιστορική αλήθεια η και μία λογικοφάνεια. Ωστόσο, αποφάνσεις του Μπακούνιν όπως «εφόσον ο Θεός είναι η αλήθεια, η δικαιοσύνη, το αγαθό, ο άνθρωπος είναι το ψέμα, η αδικία, το κακό» (H. Arvon, ο.π., σ. 132) είναι προφανώς αυθαίρετες.