Μεγάλη Τετάρτη - Της αλειψάσης τον Κύριον μύρω

 

https://www.haniotika-nea.gr

Βιογραφία

Γυνή, βαλοῦσα σώματι Χριστοῦ μύρον,
Τὴν Νικοδήμου προὔλαβε σμυρναλόην.

Κατά την Μεγάλη Τετάρτη επιτελούμε ανάμνηση του γεγονότος της αλείψεως του Κυρίου με μύρο από μια πόρνη γυναίκα. Επίσης φέρεται στη μνήμη μας, η σύγκλιση του Συνεδρίου των Ιουδαίων, του ανωτάτου δηλαδή Δικαστηρίου τους, προς λήψη καταδικαστικής αποφάσεως του Κυρίου, καθώς και τα σχέδια του Ιούδα για προδοσία του Διδασκάλου του.

Δύο μέρες πριν το Πάσχα, καθώς ο Κύριος ανέβαινε προς τα Ιεροσόλυμα, κι ενώ βρισκόταν στο σπίτι στου λεπρού Σίμωνα, τον πλησίασε μια πόρνη γυναίκα κι άλειψε το κεφάλι Του με πολύτιμο μύρο. Η τιμή του ήταν γύρω στα τριακόσια δηνάρια, πολύτιμο άρωμα και γι' αυτό οι μαθητές την επέκριναν και περισσότερο απ' όλους ο Ιούδας. Γνώριζαν οι μαθητές καλά πόσο μεγάλο ζήλο έδειχνε πάντοτε ο Χριστός για την ελεημοσύνη προς τους φτωχούς. Ο Χριστός όμως την υπερασπίσθηκε, για να μην αποτραπεί απ' το καλό της σκοπό. Ανέφερε μάλιστα και τον ενταφιασμό Του, προσπαθώντας να αποτρέψει τον Ιούδα από τη προδοσία, αλλά μάταια. Τότε απέδωσε στη γυναίκα την μεγάλη τιμή να διακηρύσσεται το ενάρετο έργο της σε ολόκληρο την οικουμένη.

ΨΑΛΜΩΔΙΕΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΤΕΤΑΡΤΗΣ (Βατοπαίδι)

 

ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ - ΙΕΡΑ ΜΕΓΙΣΤΗ ΜΟΝΗ ΒΑΤΟΠΑΙΔΙΟΥ

(ΨΑΛΛΕΙ ΧΟΡΟΣ ΒΑΤΟΠΑΙΔΙΝΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ)

Το Άγιον Όρος, υπερχιλιόχρονη κιβωτός της Oρθοδοξίας, αποτελεί αναμφισβήτητα μήτρα που γεννά και καλλιεργεί τη βυζαντινή μελουργία και την ψαλτική τέχνη. Στο πνεύμα της αναζωογόνησης των αγιορείτικων μοναστηριών, μετά από μια περίοδο κρίσης και παρακμής, επαναλειτούργησε το «Mουσικοδιδασκαλείον» της Iεράς Mονής Bατοπεδίου, το οποίο για αιώνες μόρφωνε μουσικά τους μοναχούς. Aυτό κληροδότησε στο μοναστήρι σημαντικούς μελουργούς, μια πλούσια ηχοθήκη, βιβλία, χειρόγραφα και, κυρίως, μια πλούσια ψαλτική παράδοση, την οποία συνεχίζει ο σημερινός Xορός της Mονής. H επιτελούμενη συστηματική μουσική σπουδή που συνδυάζει τη γνώση της γραπτής και την εμπειρία της προφορικής ψαλτικής παράδοσης αποτελεί τη βάση της σημερινής κοινής προσπάθειας των Πανεπιστημιακών Eκδόσεων Kρήτης και της Mονής Bατοπεδίου να καλυφθεί ένα κενό στη δισκογραφία, με τη δημιουργία ενός CD για κάθε ημέρα της Mεγάλης Eβδομάδος. Oι εκδόσεις αυτές περιέχουν όλες τις κλασικές συνθέσεις των μεγάλων μελοποιών για τα Aγια Πάθη, ψαλλόμενες κατά τον παλαιό αγιορείτικο τρόπο (με κανονάρχημα, απηχήματα, αντιφωνικά κ.λπ.). Oι ηχογραφήσεις έγιναν επί τόπου, γιατί η ψαλμωδία στο φυσικό της περιβάλλον αποκτά άλλη βαρύτητα: H πολύωρη καθημερινή μουσική ερμηνεία των ύμνων διασταυρώνεται με την αέναη προσευχή, αποτελώντας σύμφυτο στοιχείο του μοναστικού βίου, οδηγώντας στη βαθύτερη βίωσή του. Eκεί, η εκφορά και η εξύμνηση του Θείου Πάθους από τα στόματα των μοναχών δημιουργεί ατμόσφαιρα κατανυκτική, και υποδηλώνει μια αλήθεια συγκλονιστική.

-----------------------------------

Μεγάλη Τρίτη - Των Δέκα Παρθένων

 

Βιογραφία

Τρίτη μεγίστη Παρθένους δέκα φέρει,
Νίκην φερούσας ἀδεκάστου Δεσπότου.

Κατά την Μεγάλη Τρίτη επιτελούμε ανάμνηση της περί των δέκα παρθένων γνωστής παραβολής του Κυρίου. Η Εκκλησία μας καλεί να είμεθα έτοιμοι για να υποδεχθούμε, κρατούντες τις λαμπάδες των αρετών μας, τον ουράνιον Νυμφίο, τον Κύριον Ιησού, ο Οποίος θα έλθει αιφνίδια, είτε ειδικά κατά τη στιγμή του θανάτου μας, είτε γενικά κατά τη Δευτέρα Παρουσία.

Επίσης μας καλεί, φέρουσα ενώπιό μας και τη παραβολή των ταλάντων, να καλλιεργήσουμε και να αυξήσουμε τα χαρίσματα που μας έδωσε ο Θεός.

Θεολογική Ανάλυση της Μεγάλης Εβδομάδας

 

Η Μεγάλη Εβδομάδα αποτελεί το θεολογικό και λειτουργικό επίκεντρο του ορθόδοξου εκκλησιαστικού έτους. Το παρόν άρθρο επιχειρεί μια αναλυτική θεολογική προσέγγιση των ημερών της Μεγάλης Εβδομάδας, εξετάζοντας τη σωτηριολογική σημασία των γεγονότων, τη λειτουργική τους έκφραση και την πνευματική διάσταση της συμμετοχής του πιστού στο μυστήριο του Πάθους και της Ανάστασης του Χριστού. Η ανάλυση βασίζεται στην πατερική παράδοση, την υμνολογία της Εκκλησίας και τη σύγχρονη θεολογική έρευνα.

1. Εισαγωγή: Το Θεολογικό Βάθος της Μεγάλης Εβδομάδας

Η Μεγάλη Εβδομάδα ονομάζεται «Μεγάλη» όχι λόγω της διάρκειάς της, αλλά επειδή σε αυτήν συντελέσθηκαν «προς ώφελός μας από τον Χριστό μεγάλα κατορθώματα» . Σύμφωνα με τον Άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο, κατά τη Μεγάλη Εβδομάδα «η χρονία του Διαβόλου τυραννία κατελύθη, ο θάνατος εσβέσθη, ο ισχυρός εδέθη. Τα σκεύη του διαβόλου αρπάχτηκαν, η αμαρτία θανατώθηκε, η κατάρα κατελύθη, ο Παράδεισος άνοιξε και ο Ουρανός έγινε προσιτός» .

Η Μεγάλη Εβδομάδα δεν αποτελεί απλώς μια ιστορική αναπαράσταση των γεγονότων του έτους 33 μ.Χ., αλλά μια ζωντανή εμπειρία του μυστηρίου της σωτηρίας. Όπως σημειώνει ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, «όλος ο βίος μας είναι απλώς μία ημέρα, και αυτή η ημέρα είναι η Μεγάλη Εβδομάδα» . Αυτή η θεολογική αντίληψη αναδεικνύει τη Μεγάλη Εβδομάδα ως τον καρπό της πνευματικής ζωής, το κέντρο γύρω από το οποίο περιστρέφεται ολόκληρο το εκκλησιαστικό έτος .

Η σημερινή λειτουργική μορφή της Μεγάλης Εβδομάδας είναι το αποτέλεσμα του συνδυασμού τριών αρχαίων λειτουργικών παραδόσεων: του ενοριακού τυπικού της Κωνσταντινούπολης, του καθεδρικού τυπικού των Ιεροσολύμων και του μοναστικού τυπικού της Παλαιστίνης . Κάθε παράδοση συνέβαλε διαφορετικά στη διαμόρφωση του σημερινού λειτουργικού πλούτου: η Κωνσταντινούπολη πρόσφερε την τελετουργική απλότητα και την ευχαριστιακή σύνδεση, η Ιερουσαλήμ την τοπογραφική αναπαράσταση των γεγονότων, και το μοναστικό τυπικό τη θεολογική ερμηνεία μέσω της ποιητικής υμνολογίας .

---

Μεγάλη Δευτέρα - Ιωσήφ του Παγκάλου

 

Βιογραφία

Από τη σημερινή μέρα ξεκινούν τα άγια Πάθη του Κυρίου μας Ιησού Χριστού. Τύπος του Κυρίου μας Ιησού είναι ο πάγκαλος Ιωσήφ που σήμερα επιτελούμε την ανάμνησή του (Γεν. 37 - 50).

Ήταν ο μικρότερος γιός του Πατριάρχη Ιακώβ και ο πιο αγαπητός. Όμως φθονήθηκε από τα αδέλφια του και αρχικά τον έρριξαν σ' ένα βαθύ λάκκο και εξαπάτησαν το πατέρα τους χρησιμοποιώντας ένα ματωμένο ρούχο ότι δήθεν τον κατασπάραξε κάποιο θηρίο. Στη συνέχεια τον πούλησαν για τριάντα αργύρια σε εμπόρους, οι οποίοι τον ξαναπούλησαν στον αρχιμάργειρα του βασιλιά της Αιγύπτου, τον Πετεφρή. Ο Ιωσήφ ήταν πανέμορφος και τον ερωτεύθηκε η γυναίκα του Πετεφρή, που θέλησε να τον παρασύρει σε ανήθικη πράξη βιαίως. Μόλις εκείνη έπιασε τον Ιωσήφ, εκείνος άφησε στα χέρια της το χιτώνα του και έφυγε. Εκείνη από το θυμό της τον συκοφάντησε στο σύζυγό της, ότι δήθεν αυτός επιτέθηκε εναντίον της με ανήθικους σκοπούς. Ο Πετεφρής την πίστευσε και φυλάκισε τον Ιωσήφ.

Τῇ ἁγίᾳ καὶ Μεγάλη Δευτέρα μνείαν ποιούμεθα τοῦ μακαρίου Ἰωσὴφ τοῦ παγκάλου καὶ τῆς ὑπὸ τοῦ Κυρίου καταρασθείσης καὶ ξηρανθείσης Συκῆς.

 

Απ’ τη σημερινή ημέρα ξεκινούν τα άγια Πάθη του Κυρίου μας Ιησού Χριστού. Πρώτος απ’ όλους ο πάγκαλος Ιωσήφ αποτελεί προτύπωσή Του. Αυτός ήταν ο μικρότερος γιος του Πατριάρχου Ιακώβ, και γεννήθηκε απ’ τη Ραχήλ. Εξ αιτίας κάποιων ονείρων του τον φθόνησαν τα ίδια του τ’ αδέλφια. Στην αρχή, λοιπόν, τον έριξαν σ’ ένα βαθύ λάκκο κι εξαπάτησαν τον πατέρα τους χρησιμοποιώντας ένα ματωμένο ρούχο ότι δήθεν τον κατασπάραξε κάποιο θηρίο. Στη συνέχεια τον πούλησαν για τριάντα αργύρια σε Ισμαηλίτες εμπόρους, οι οποίοι με τη σειρά τους τον ξαναπούλησαν στον Πετεφρή, τον αρχιευνούχο του βασιλιά της Αιγύπτου Φαραώ.

5 Απριλίου 1944, οι Ναζί διατάζουν τη σφαγή της Κλεισούρας

 

Παραμονές της Μ. Εβδομάδας η μαρτυρική Κλεισούρα ανήλθε στον Εθνικό Γολγοθά του μαρτυρίου της 

Επιμέλεια σύνταξης: katanixi.gr

 Ήταν παραμονές Μεγάλης Εβδομάδας, όταν η πολύπαθη Κλεισούρα “σήκωσε” μαζί με τον Εσταυρωμένο τον σταυρό της, για να διδάξει στους ελεύθερους λαούς τον δρόμο της αυτοθυσίας, της αρετής και της ελευθερίας. 

Τις επόμενες ημέρες ο θρήνος της Θεοτόκου για τον Εσταυρωμένο Κύριο ημών Ιησού Χριστό αντάμωνε το κλάμα των βρεφών και των παιδιών, τις κραυγές και τα ουρλιαχτά των αμάχων και των ανήμπορων κατοίκων της Κλεισούρας, που αντηχούσαν στα γύρω φαράγγια και στα δάση, ένα  απόκοσμο μοιρολόι για τα ανυπεράσπιστα θύματα της γερμανικής θηριωδίας.

Τα καθήκοντά μας τη Μεγάλη Εβδομάδα

 

Του μακαριστού επισκόπου Φλωρίνης Αυγουστίνου Καντιώτη

«Τών παθών τού Κυρίου τάς απαρχάς η παρούσα ημέρα λαμπροφορεί. Δεύτε ούν, φιλέορτοι, υπαντήσωμεν άσμασιν…» (Κάθισμα Μ. Δευτέρας)

 Φθάσαμε, αγαπητοί μου, στά σωτήρια πάθη τού Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, στή Μεγάλη Εβδομάδα.

Η εβδομάδα αυτή λέγεται Μεγάλη, διότι μέσα στις 168 ώρες της, από σήμερα μέχρι τη νύχτα τής Αναστάσεως, τιμώνται μεγάλα γεγονότα, μοναδικά και κοσμοϊστορικά, πού συγκλόνισαν τα επίγεια και τα ουράνια και τα καταχθόνια.

Γι᾿ αυτό η εβδομάδα αυτή ονομάζεται Μεγάλη• αλλά καί γι᾽ αυτό δέν θά πρέπη νά περάση όπως οι άλλες. 

Καί θέτω τό ερώτημα• ποιά είνε τά καθήκοντα ενός Χριστιανού τή Μεγάλη Εβδομάδα; Δέν απευθύνομαι σέ απίστους, αθέους ή σέ χιλιαστάς• απευθύνομαι σέ πιστούς, πού θέλουν νά εορτάσουν σωστά. Ποιά είνε λοιπόν τά καθήκοντα πού έχουμε τήν εβδομάδα αυτή;

ΨΑΛΜΩΔΙΕΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΤΡΙΤΗΣ (Βατοπαίδι)

 

ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ - ΙΕΡΑ ΜΕΓΙΣΤΗ ΜΟΝΗ ΒΑΤΟΠΑΙΔΙΟΥ

(ΨΑΛΛΕΙ ΧΟΡΟΣ ΒΑΤΟΠΑΙΔΙΝΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ)

Το Άγιον Όρος, υπερχιλιόχρονη κιβωτός της Oρθοδοξίας, αποτελεί αναμφισβήτητα μήτρα που γεννά και καλλιεργεί τη βυζαντινή μελουργία και την ψαλτική τέχνη. Στο πνεύμα της αναζωογόνησης των αγιορείτικων μοναστηριών, μετά από μια περίοδο κρίσης και παρακμής, επαναλειτούργησε το «Mουσικοδιδασκαλείον» της Iεράς Mονής Bατοπεδίου, το οποίο για αιώνες μόρφωνε μουσικά τους μοναχούς. Aυτό κληροδότησε στο μοναστήρι σημαντικούς μελουργούς, μια πλούσια ηχοθήκη, βιβλία, χειρόγραφα και, κυρίως, μια πλούσια ψαλτική παράδοση, την οποία συνεχίζει ο σημερινός Xορός της Mονής. H επιτελούμενη συστηματική μουσική σπουδή που συνδυάζει τη γνώση της γραπτής και την εμπειρία της προφορικής ψαλτικής παράδοσης αποτελεί τη βάση της σημερινής κοινής προσπάθειας των Πανεπιστημιακών Eκδόσεων Kρήτης και της Mονής Bατοπεδίου να καλυφθεί ένα κενό στη δισκογραφία, με τη δημιουργία ενός CD για κάθε ημέρα της Mεγάλης Eβδομάδος. Oι εκδόσεις αυτές περιέχουν όλες τις κλασικές συνθέσεις των μεγάλων μελοποιών για τα Άγια Πάθη, ψαλλόμενες κατά τον παλαιό αγιορείτικο τρόπο (με κανονάρχημα, απηχήματα, αντιφωνικά κ.λπ.). Oι ηχογραφήσεις έγιναν επί τόπου, γιατί η ψαλμωδία στο φυσικό της περιβάλλον αποκτά άλλη βαρύτητα: H πολύωρη καθημερινή μουσική ερμηνεία των ύμνων διασταυρώνεται με την αέναη προσευχή, αποτελώντας σύμφυτο στοιχείο του μοναστικού βίου, οδηγώντας στη βαθύτερη βίωσή του. Eκεί, η εκφορά και η εξύμνηση του Θείου Πάθους από τα στόματα των μοναχών δημιουργεί ατμόσφαιρα κατανυκτική, και υποδηλώνει μια αλήθεια συγκλονιστική.

Ἡ Ἑλλάδα διάκονος τοῦ Χριστοῦ. +Επίσκοπος Αυγουστίνος Καντιώτης

Εἶνε σήμερα, ἀγαπητοί μου, ἡ ἑορτὴ τῶν Βαΐων, προανάκρουσμα τῆς ἀναστάσεως τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ.

Ποιό εἶνε τὸ ἱστορικὸ γεγονὸς τῆς ἡμέρας αὐτῆς; Σὰν σήμερα, τὴν ἅγια αὐτὴ ἡμέρα, ὁ Χριστός μας καθισμένος σ ̓ ἕνα γαϊδουράκι μπῆκε στὰ Ἰεροσόλυμα ὡς νικητής. Τί νίκησε; Τὸν ὑπ ̓ ἀριθμὸν ἕνα ἐχθρὸ τοῦ ἀνθρωπίνου γένους, ποὺ δὲν μπόρεσαν νὰ νικήσουν βασιλεῖς καὶ αὐτοκράτορες, ἐκεῖνον ποὺ προκαλεῖ σὲ ὅλους φόβο καὶ τρόμο· τὸ θάνατο. Σὰν χθὲς ὁ Χριστὸς πῆγε στοὺς τάφους καὶ μόνο μὲ τὴ φωνή του «Λάζαρε, δεῦρο ἔξω» (Ἰω. 11,43), ὁ νεκρός, τέσσερις ἤδη μέρες θαμμένος, ἀναστήθηκε καὶ βγῆκε ἀπὸ τὸν τάφο ζωντανός! Καταπληκτικό, ἀπίστευτο μὰ πραγματικό.

Τὸ γεγονὸς ἀπὸ στόμα σὲ στόμα διαδόθηκε ἀμέσως καὶ συγκλόνιζε ὅλη τὴν Παλαιστίνη.