Καμπαναριό του 15ου αιώνα στην Κεφαλονιά

Καμπαναριό του 15ου αιώνα στην Κεφαλονιά
Αγαπητοί επισκέπτες καλώς ήλθατε.
Μπορείτε να επικοινωνείτε μαζί μας, να αποστέλλετε και να μοιράζεστε κρίσεις, σχόλια, απόψεις, στην ηλεκτρονική διεύθυνση :
amalgamaparamythias@gmail.com

Με εκτίμηση,
Η Ομάδα Διαχείρισης


«Ενθρονίστηκε» για πάντα στις καρδιές μας!

«Ενθρονίστηκε» για πάντα στις καρδιές μας!
Δίκαιος ἐάν φθάση τελευτῆσαι, ἐν ἀναπαύσει ἔσται. Γῆρας γάρ τίμιον, οὐ τό πολυχρόνιον, οὐδέ ἀριθμῶ ἐτῶν μεμέτρηται. Πολιά δέ ἐστι φρόνησις ἀνθρώποις, καί ἡλικία γήρως, βίος ἀκηλίδωτος. Εὐάρεστος Θεῶ γενόμενος, ἠγαπήθη• καί ζῶν μεταξύ ἁμαρτωλῶν, μετετέθη. Ἠρπάγη, μή κακία ἀλλάξη σύνεσιν αὐτοῦ, ἤ δόλος ἀπατήση ψυχήν αὐτοῦ. Βασκανία γάρ φαυλότητος ἀμαυροί τά καλά, καί ρεμβασμός ἐπιθυμίας μεταλλεύει νοῦν ἄκακον. Τελειωθεῖς ἐν ὀλίγω, ἐπλήρωσε χρόνους μακρούς• ἀρεστή γάρ ἤν Κυρίω ἡ ψυχή αὐτοῦ, διά τοῦτο ἔσπευσεν ἐκ μέσου πονηρίας. Οἱ δέ λαοί ἰδόντες καί μή νοήσαντες, μηδέ θέντες ἐπί διανοία τό τοιοῦτον, ὅτι χάρις καί ἔλεος ἐν τοῖς ὀσίοις αὐτοῦ, καί ἐπισκοπῆ ἐν τοῖς ἐκλεκτοῖς αὐτοῦ.

Προϊστορία - Ιστορία Κεφαλληνίας

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ


Κατακτητές και άποικοι:
Η Κεφαλονιά κατοικήθηκε στην 10η χιλιετία π.Χ.
Έχει ήδη εξακριβωθεί ότι η ανθρώπινη παρουσία στην Κεφαλονιά σημειώνεται από την εποχή του Λίθου. Οι αρχαιότεροι προϊστορικοί οικισμοί εντοπίστηκαν δυτικά της αρχαίας Κράνης, κοντά στο σημερινό Αργοστόλι. Τείχη κυκλώπειας «τεχνοτροπίας» (βράχια ο ένας πάνω στον άλλο χωρίς πηλό ανάμεσά τους) και τάφοι ακανόνιστου ελλειψοειδούς ή κυκλικού σχήματος μαρτυρούν συνεχή κατοίκηση ολόκληρη την τρίτη χιλιετία π.Χ. Νεκροταφεία στα Κοκολάτα και τα Μαζαρακάτα καλύπτουν ολόκληρη την περίοδο της δεύτερης π.Χ. χιλιετίας, από την προμυκηναϊκή ως την υστερομυκηναϊκή εποχή. Στα Μαζαρακάτα, οι τάφοι έχουν λαξευτεί σε βράχια και περιείχαν κτερίσματα όμοια με άλλων οικισμών μυκηναϊκής εποχής. Τα ευρήματα «μιλούν» για μεταφορά εκεί του μυκηναϊκού πολιτισμού από αποίκους που έφτασαν στο νησί γύρω στα 1500 π.Χ. Η μυθολογία τους γνωρίζει:
Κατά μια κυρίαρχη εκδοχή, ο Τάφιος ήταν γιος του Ποσειδώνα και της Ιπποθόης, κόρης του Μήστορα, γιου του Περσέα και της Λυσιδίκης, η οποία ήταν κόρη του Πέλοπα. Με άλλα λόγια, ήταν δισέγγονος του πρώτου βασιλιά των Μυκηνών (Περσέα) και τρισέγγονος του επώνυμου ήρωα της Πελοποννήσου (Πέλοπα). Ο Τάφιος έγινε γενάρχης των Ταφίων και έκτισε την πόλη Τάφο από την οποία πήρε το όνομά του ολόκληρο το νησί που παλαιότερα ονομαζόταν Ταφία και Τάφος (εκτός από μνήμα, η λέξη σήμαινε και θαυμασμό, έκπληξη, αλλά και αγώνες προς τιμή νεκρού).
Ο γιος του Τάφιου, Πτερέλαος (αυτός με την χρυσή τρίχα στο κεφάλι), άπλωσε την κυριαρχία του και στα γύρω νησιά. Του Πτερέλαου οι γιοι, με στρατό από Τηλεβόες (τους κατοπινούς Τάφιους, εκστράτευσαν εναντίον των Μυκηνών και ζήτησαν μερίδιο της εξουσίας ως απόγονοι του Περσέα. Κατά τη μυθολογική άδεια, βασιλιάς στις Μυκήνες ήταν ακόμα τότε ο Ηλεκτρύων, γιος του Περσέα. Στη μάχη που ακολούθησε, σκοτώθηκαν όλοι οι γιοι του Πτερέλαου κι όλοι του Ηλεκτρύωνα, ο οποίος παρέδωσε το βασίλειό του στον Αμφιτρύωνα, βασιλιά της Θήβας και συγγενή του. Ο Αμφιτρύων νομιμοποιήθηκε έτσι να εκστρατεύσει εναντίον των Τάφιων. Κυρίευσε την Ταφία και την χάρισε στον Κέφαλο που τον είχε ακολουθήσει στην εκστρατεία.
Το νησί ονομάστηκε Κεφαλληνία και οι κάτοικοι Κεφαλλήνες. Ήταν χωρισμένη σε τέσσαρες  αυτόνομες δημοκρατίες, την «Κεφαλληνιακή Τετράπολη» (Σάμη, Κράνη, Πάλλη και Πρόννοι). Λόγω των αντιπαραθέσεών τους οι πόλεις απέκτησαν από τους Ελληνιστικούς Χρόνους ισχυρές οχυρώσεις.
Η Πάλη περιλάμβανε ολόκληρη τη δυτική χερσόνησο του νησιού (τη σημερινή Παλλική) και ήταν χτισμένη στο λόφο Ντούρι ή Παλιόκαστρο.
Η Κράνη ήταν χτισμένη επάνω στον μυχό της λιμνοθάλασσας του Κουτάβου (μέχρι και σήμερα διατηρούνται ίχνη από τα κυκλώπεια τείχη) και περιλάμβανε το νότιο τμήμα του νησιού στα δυτικά του Αίνου.
Οι Πρόννοι που ήταν στα νοτιοανατολικά της Κεφαλονιάς, καταλάμβαναν το νότιο-ανατολικό τμήμα του νησιού. Σύμφωνα με τον ιστοριογράφο Πολύβιο, ο Πόρος πρέπει να ήταν λιμάνι της δυσπόρθητης πόλης των Πρόννων που βρίσκονταν στον λόφο πάνω από το σημερινό χωριό Πάστρα και
Η Σάμη που ήταν χτισμένη σε δύο λόφους, πάνω ακριβώς από τη σημερινή κωμόπολη και περιλάμβανε όλη τη πρώην επαρχία της Σάμης. Συμμετείχε στον Τρωικό Πόλεμο ως μέρος του Βασιλείου του Οδυσσέα. Έστειλε στρατό και στους Περσικούς Πολέμους και αργότερα εισχώρησε στην Αθηναϊκή Συμμαχία. Η Σάμη, υπήρξε η σπουδαιότερη και αποίκισε τη Σάμο και ακολούθως τη Σαμοθράκη. Το 187 π.Χ. οι Ρωμαίοι κατέλαβαν τη Σάμη, γεγονός που σηματοδότησε την έναρξη της Ρωμαιοκρατίας στο νησί.
Αυτές και οι τέσσερις ονομάσθηκαν από τους υιούς του πρώτου άρχοντα και ονοματίσαντος την νήσο, του Κεφάλου: Τον Σάμο, τον Κρανίο, τον Πηλέα και τον Πρώννο. Ο Κέφαλος ήταν γιος του βασιλιά της Φωκίδας Δηιονέως, ο οποίος έφθασε εδώ φυγάς από την Αθήνα και εξεδίωξε μαζί με τον Αμφιτρύωνα τους παλαιότερους κατοίκους της Κεφαλλονιάς, τους Ταφίους (Τηλεβόες).
Όταν οι βασιλιάδες της μυκηναϊκής Κεφαλονιάς διεκδίκησαν τη βασιλεία των Μυκηνών, ο Κέφαλος ήταν ο ένας από τους δύο ήρωες που συνόδευαν τον Αμφιτρύωνα στην εκστρατεία των Μυκηνών εναντίων της Κεφαλονιάς.
Αναφέρει το Ετυμολογικόν το Μέγα: «Κεφαλληνία, από Κεφάλου τινός, ος ακουσίως ανελώς Πρόκριν την Ερεχθέως μητέρα, έξεισι της Αττικής, και συν Αμφιτρύωνι στρατεύεται κατά Τηλεβόων. Έπειτα δε εκ Λυσίππης έσχεν Σαμαίον και Κράνεων και Παλαιών, αφ' ων οι εν τη Κεφαλληνία Πρόνοοι, Σαμαίοι, Κράνειοι, Παλείς προσηγορεϋθησαν. Ούτως Επαφρόδιτος εν υπομνήματι της Οδύσσειας». Ο Αριστοτέλης στην «Ιθακησίων πολιτεία» αναφέρει: «Τον Κέφαλον οικούντα εν ταις απ' αυτού κληθείσαις Κεφαληνίαις νήσοις, άπαιδα επί πολύ όντα, ερόμενον τον θεόν, κελευσθήναι ω αν εντύχη θήλει συγγενέσθαι, παραγενόμενον δε εις την πατρίδα και δη εντυχόντα άρκτω, κατά τον χρησμόν συγγενέσθαι, την δε εγκύμονα γενομένην μεταβαλείν εις γυναίκα και τεκείν παίδα, ον κληθήναι από της μητρός άρκτου Αρκείσιον» Αυτός ο εξ άρκτου Κεφαλήν Αρκείσιος ήταν ο ήρως και γνωστός πάππος του Οδυσσέως.
Ο Ηρόδοτος υπήρξε εκείνος που ονόμασε πρώτη φορά το νησί Κεφαλληνία, ενώ ο Όμηρος  (και ο Βιργίλιος τον Α’ π.Χ. αιώνα) δεν αναφέρει νησί Κεφαλληνία αλλά «μεγαθύμους Κεφαλλήνας», όνομα που δίνει σε όλους τους υπηκόους του Οδυσσέα (τους κατοίκους στις Ιθάκη, Ζάκυνθο, Νήριτο, Κροκύλεια και Σάμη ή Σάμο, όνομα που αποδίδεται στην Κεφαλονιά).
Κατά μιαν άλλη εκδοχή, την Σάμη έκτισε ο Αγκαίος. Γύρω από αυτό το όνομα υπάρχει σύγχυση σε σχέση με την Κεφαλληνία. Υπήρχε ο Αγκαίος, γιος του βασιλιά της Αρκαδίας Λυκούργου (δισέγγονου του Αρκάδα), που μετείχε στο κυνήγι του Καλυδώνιου Κάπρου κι έκτισε τη Σάμη, από την οποία κάποια στιγμή έφυγε μαζί με Λέλεγες και πήγε στο Αιγαίο όπου αποίκισε το νησί που πήρε το όνομα Σάμος, σε ανάμνηση της μητρόπολης.
Υπήρχε όμως και ο Αγκαίος, ο γιος του Ποσειδώνα και της Αστυπάλαιας που βρέθηκε βασιλιάς των Λελέγων στη Σάμη της Κεφαλονιάς και μετείχε στην Αργοναυτική εκστρατεία. Αυτός αποίκισε τη Σάμο του Αιγαίου κι από ένα γιο του πήρε το όνομά του το εκεί νησί. Άλλος γιος του Αγκαίου ήταν ο Αγαπήνωρ, βασιλιάς της Αρκαδίας και αρχηγός των Αρκάδων στον Τρωικό πόλεμο. Κάποιες πηγές τον θέλουν βασιλιά της Σάμης.
Ο Όμηρος αναφέρει κάποιον Μέντη, βασιλιά των Τηλεβόων (140 χρόνια μετά τον Πτερέλαο), που φιλοξενήθηκε από τον Οδυσσέα. Αυτό, κατά τους ειδικούς, σημαίνει ότι οι Τάφιοι ή Τηλεβόες ήταν κάτοικοι εκεί αλλά αφομοιώθηκαν από τους Κεφαλλήνες, μόνους οικιστές της Κεφαλονιάς στα ιστορικά χρόνια.
Ο Ησύχιος αναφέρει πως η Κεφαλονιά ελέγετο και Σκιάρα.
 Ο ΚΕΦΑΛΟΣ
Τα παλαιότερα ανασκαφικά ευρήματα ανάγονται στη Μέση και την Ανώτερη Παλαιολιθική Περίοδο, τα σημαντικότερα δε από αυτά προέρχονται από τις περιοχές της Σάμης, του Φισκάρδου και της Σκάλας. Νεολιθικές θέσεις έχουν εντοπιστεί στο σπήλαιο της Δράκαινας (κοντά στον Πόρο), στη Σκάλα και στα Κοκολάτα. Ιδιαίτερα σημαντική για την Κεφαλλονιά υπήρξε η Μυκηναϊκή Περίοδος, όταν ο πληθυσμός απλώθηκε σε όλο το νησί και δημιούργησε έναν ενιαίο πολιτισμό.
Οι ακροπόλεις των Πρόννων έδιναν την εντύπωση, ότι ο  Πόρος υπήρχε από την κλασσική περίοδο. Όμως η πρόσφατη ανακάλυψη και  έρευνα ενός μεγάλου θολωτού τάφου της Μυκηναϊκής περιόδου, που βρέθηκε στην  θέση Μπρούτζι των Τζανάτων, δείχνει πως η περιοχή είχε κατοίκους πολύ  παλιότερα από τα προϊστορικά χρόνια. Ο τάφος είναι ο μεγαλύτερος και ο καλύτερα διατηρημένος από όσους έχουν βρεθεί στο νησί. Έχει διάμετρο 6,80μ. και είναι  κτισμένος σε βραχώδες πλάτωμα λόφου. Μέσα στον τάφο βρέθηκαν πολλές ταφές  που χρονολογούνται από το 1.400 μέχρι το 1.000 π.Χ. Ο τάφος αυτός σηματοδοτεί  την ύπαρξη ενός ισχυρού Μυκηναϊκού κέντρου, πιθανόν της Ομηρικής Ιθάκης. Ο Πόρος ακολουθώντας την ιστορία του νησιού, γνώρισε πολλούς κατακτητές: Ρωμαίους, Φράγκους, Ενετούς, Ιταλούς, Γάλλους, Ρώσσους, Τούρκους και τέλος Άγγλους, ως το 1864 που η Κεφαλονιά ενώθηκε με την υπόλοιπη Ελλάδα. Μάλιστα το 1821 ονομάστηκε Νέα Μάλτα, όταν κατοικήθηκε από Μαλτέζους, που έφερε ο τότε Άγγλος διοικητής  του νησιού Νάπιερ, φοβούμενος την ερήμωση της περιοχής. Ο πρότυπος γεωργικός οικισμός, που θα δημιουργούσε, δεν λειτούργησε ποτέ.

Πρόσφατη ανακάλυψη και αρχαιολογικές ανασκαφές πραγματοποιούνται στο Σπήλαιο  "Δράκαινα" στον Πόρο από κλιμάκιο της Εφορείας Παλαιοανθρωπολογίας - Σπηλαιολογίας. Το σπήλαιο διασώζει πλούσια πολιτιστικά στοιχεία. Από τα τέλη του 7ου π.Χ. αιώνα και έως τις αρχές του 2ου π.Χ. αιώνα είχε χρησιμοποιηθεί ως ιερό το οποίο όπως αποδεικνύεται από επιγραφική μαρτυρία, ήταν αφιερωμένο στις Νύμφες. Στα ευρήματα της χρήσης του σπηλαίου κατά τους ιστορικούς χρόνους περιλαμβάνονται κατάλοιπα θυσιαστηρίων γευμάτων, πλήθος αγγείων ποτού και φαγητού, ειδώλια και ανάγλυφα πλακίδια. Η παλαιότερη χρήση του σπηλαίου ανάγεται στους προϊστορικούς χρόνους. Ανασκαφικά ευρήματα και ραδιοχρονολογήσεις πιστοποιούν ανθρώπινη εγκατάσταση από το 5.700 π.Χ. έως το 2.300 π.Χ.  Στις επιχώσεις αυτής της περιόδου αποκαλύπτονται επάλληλες στρώσεις δαπέδων, υπολείμματα από εστίες τροφοπαρασκευής, θέρμανσης και φωτισμού, διατροφικά κατάλοιπα, πολυάριθμα θραύσματα αγγείων, πολλά εργαλεία (π.χ. λεπίδες και αιχμές βελών) και αρκετά είδη προσωπικού καλλωπισμού, όπως χάντρες από πέτρα και όστρεο καθώς και τμήματα βραχιολιών από ένα όστρεο που ήταν αλιεύσιμο στο Β. Αιγαίο.
Οι πρώτες αναφορές στην ιστορία για τη Κεφαλονιά υπάρχουν από τη περίοδο των Περσικών πολέμων, όπου βρίσκουμε τους Κεφαλλήνες να συμμετέχουν στη μάχη των Πλαταιών, όπου η Πάλη έστειλε διακόσιους οπλίτες.
Στα 435 π.χ. οι κάτοικοι της Πάλης,έστειλαν τέσσερα πλοία τους να ενισχύσουν τον κορινθιακό στόλο στον πόλεμο εναντίον της Κέρκυρας, όταν προέκυψε η διαμάχη τους για την Επίδαμνο (βλ. [ Πατριδογνωσία] «Ιστορία του νομού Κέρκυρας»: Ενάντια στη μητρόπολη)., αποκρούοντας μάλιστα με επιτυχία την εκδικητική συμπεριφορά των Κορινθίων.
Όταν ξεκίνησε ο Πελοποννησιακός πόλεμος (431 – 404 π.Χ.), η Κεφαλονιά ήταν ελεύθερη σύμμαχος των Αθηναίων. Στο Πελοποννησιακό πόλεμο και οι τέσσερις πόλεις της Κεφαλονιάς τάχθηκαν στο πλευρό των Αθηναίων. Ο αθηναϊκός στόλος κυρίευσε το νησί το δεύτερο έτος του πολέμου, για να το μετατρέψει σε ορμητήριο επιδρομών Αθηναίων και Κερκυραίων εναντίον των ηπειρωτικών παραλίων. Οι Κορίνθιοι προσπάθησαν να κυριεύσουν την Κράνη αλλ’ απέτυχαν. Όταν έπεσε η Αθήνα, η Κεφαλληνία συμμάχησε με τους Σπαρτιάτες.
Οι Αθηναίοι ανέτρεψαν γρήγορα την αρχή των τριάκοντα τυράννων κι αμέσως έστειλαν τον στρατηγό τους Ιφικράτη με στόλο στην Κέρκυρα. Στην επιστροφή του, ο Ιφικράτης δεν παρέλειψε να κάνει απόβαση στην Κεφαλονιά και να της επιβάλει αναγκαστική φορολόγηση. Οι πόλεις του νησιού βρέθηκαν στο πλευρό της Αθήνας ολόκληρο τον Δ’ αιώνα. Το 372 π.Χ. τάχθηκε και πάλι στο πλευρό της, στον αθηναϊκό αγώνα εναντίον του Φιλλίπου.
Στα μέσα της επόμενης εκατονταετίας, βρέθηκαν σύμμαχοι της Αιτωλικής Συμπολιτείας, στον αγώνα της εναντίον του Μακεδόνα Φιλίππου Ε’. Το 218 π.Χ. ο Φίλλιπος Ε' έπλευσε με το στόλο του εναντίον της Κεφαλονιάς και παρόλο που αποβιβάστηκε στους Πρόννους οι δυσκολίες του εδάφους τον ανάγκασαν να αποχωρήσει και να στραφεί προς τη Πάλη, την οποία αν και πολιορκούσε επίμονα, απέτυχε να τη καταλάβει για να αποχωρήσει μετά από καιρό.
 Η Κεφαλληνία διατήρησε την ανεξαρτησία της ως το 189 π.Χ., όταν ο Ρωμαίος Μάρκος Φούλβιος Νουβιλίωρ υπέταξε την Αιτωλική Συμπολιτεία και την ανάγκασε να εκχωρήσει στη Ρώμη την Κεφαλονιά, μαζί με τη Ζάκυνθο.
Στα χρόνια της ρωμαϊκής κυριαρχίας, η Κεφαλονιά έγινε στόχος πειρατών αλλά και άπληστων Ρωμαίων επάρχων. Ανάμεσά τους ήταν και ο Γάιος Αντώνιος (συνύπατος με τον Κικέρωνα και θείος του Μάρκου Αντώνιου, εραστή της Κλεοπάτρας). Το νησί έγινε κτήμα του. Τον εξόρισαν από τη Ρώμη κι αυτός εγκαταστάθηκε στην Κεφαλονιά (59 – 53 π.Χ.) όπου άρχισε να κτίζει μια πόλη, η οποία μάλλον ποτέ δεν τελείωσε. Αργότερα, ένας αυτοκράτορας χάρισε το νησί στους Αθηναίους. Η ευημερία ξαναγύρισε στην Κεφαλονιά επί Αντωνίνων (από το 138 μ.Χ.) κι ως τον Δ’ αιώνα.
Από τα τέλη του 4ου αι. η Κεφαλλονιά αποτέλεσε τμήμα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Επί Βυζαντινής αυτοκρατορίας, έγινε έδρα του θέματος στο οποίο περιλαμβάνονταν τα νησιά του Ιονίου αλλά γνώρισε κι αυτή πειρατικές επιδρομές. Οι πιο οδυνηρές ήταν των Σαρακηνών που ξεκίνησαν το 867 και κράτησαν ως το 1085. Τη χρονιά αυτή, στο νησί (στην περιοχή του Φισκάρδο) αποβιβάστηκαν οι δυνάμεις του Ροβέρτου Γισκάρδου. Ο εισβολέας πέθανε εκεί από πυρετό. Οι Πισάτες εισβολείς που αποπειράθηκαν να πάρουν την Κεφαλονιά το 1099, αποκρούστηκαν. Ο Γουλιέλμος Β’ της Σικελίας τα κατάφερε (1185). Μετά, ήρθαν οι Φράγκοι της 4ης Σταυροφορίας:Στα τέλη του 11ου αι. προσπάθησε ανεπιτυχώς να την καταλάβει ο νορμανδός Pοβέρτος Γυισκάρδος, ενώ το 12ο αι. πέρασε διαδοχικά στους Nορμανδούς, το βασιλιά της Σικελίας Γουλιέλμο B' και τους Oρσίνι, οι οποίοι κυριάρχησαν ώς το 1335.  Στα 1204, η Κεφαλονιά έγινε φέουδο του Ματθαίου Ορσίνι που αναγορεύτηκε κόμης της Κεφαλονιάς και της Ζακύνθου με επικυρίαρχη την Βενετία. Επί ενάμισι αιώνα, η οικογένεια των Ορσίνι διαφέντευε το νησί.Στα 1357, η Κεφαλονιά πέρασε στην ιδιοκτησία των Τόκκων. Είχε προηγηθεί αλισβερίσι με συμβόλαια και προίκες:Ο Γουλιέλμος Τόκκος από το Βενεβέντο (πόλη στην ιταλική Καμπανία, κοντά στο σημερινό Μπενεβέντο) ήταν στρατιωτικός διοικητής της Κέρκυρας και της Ζακύνθου. Στα 1311, πήρε γυναίκα του τη Μαργαρίτα, μοναχοκόρη του κόμη της Κεφαλονιάς, Ιωάννη Ορσίνι. Τότε ήταν που η επικυριαρχία των νησιών πέρασε στο βασίλειο της Νάπολη. Καθώς στην απέναντι Ήπειρο σφάζονταν εκείνο τον καιρό Έλληνες, Σέρβοι, Αλβανοί και Φράγκοι, το βασίλειο της Νάπολη έκανε τον Τόκκο διοικητή (1330) και της Κεφαλονιάς για να οργανώσει την άμυνα σε πιθανή επίθεση από την ηπειρωτική ακτή. Ο Γουλιέλμος Τόκκος πέθανε το 1335.
Ήταν η εποχή που γινόταν χαμός στην Ευρώπη. Ο πρίγκιπας του Τάραντα (του βασιλείου της Νάπολη), Ροβέρτος, είχε αιχμαλωτιστεί από τον βασιλιά της Ουγγαρίας, Λουδοβίκο. Ο γιος του Γουλιέλμου Τόκκου, Λεονάρδος, βρέθηκε να πολεμά τον βασιλιά της Ουγγαρίας και κατάφερε να απελευθερώσει τον Ροβέρτο. Ο τελευταίος είχε από το 1350 πουλήσει τα νησιά του Ιονίου στη Βενετία. Βαθιά υποχρεωμένος, ξεκίνησε ενέργειες να παραχωρηθούν στον Λεονάρδο Τόκκο. Η Βενετία αναγόρευσε τον Λεονάρδο κόμη και του έδωσε την «κομητεία» Κεφαλονιάς, Ζακύνθου και Ιθάκης, παύοντας να ασχολείται με την ασφάλεια του νότιου Ιονίου. Οι Τόκκοι έμειναν κόμητες στα νησιά για πάνω από 120 χρόνια.
Στα 1479, έληξε ένας ακόμα πόλεμος ανάμεσα στη Βενετία και την Οθωμανική αυτοκρατορία. Στους Τούρκους έλαχε και η Κεφαλονιά. Εκθρόνισαν τον τελευταίο των Τόκκων, Λεονάρδο κι αυτόν, κι εγκαταστάθηκαν στο νησί. Είκοσι χρόνια αργότερα (1499), νέος τουρκοβενετικός πόλεμος ξέσπασε. Στα τέσσερα χρόνια της διάρκειάς του, η Κεφαλονιά υπέστη τα πάνδεινα από τους αντιμαχόμενους. Στα 1503, κατακυρώθηκε οριστικά στη Βενετία.

Στη μάχη του Λάλα:
Με τους Βενετσιάνους, η Κεφαλονιά έγινε απόρθητη καθώς νέα φρούρια υψώθηκαν και αυτά που υπήρχαν ενισχύθηκαν. Παρ’ όλα αυτά, η ύπαιθρος λεηλατήθηκε άγρια το 1538, όταν οι Τούρκοι έκαναν απόβαση στο νησί. Δεν το πήραν. Συνέλαβαν όμως 13.000 κατοίκους και τους πούλησαν στα σκλαβοπάζαρα. Οι Τούρκοι ξαναφάνηκαν το 1570 και το νησί κόντεψε να ερημώσει. Η καταστροφή του οθωμανικού στόλου, στα 1571 στη Ναύπακτο, γλίτωσε την Κεφαλονιά από τα χειρότερα. Ήταν η σειρά των μεγαλογεωκτημόνων να βάλουν το χέρι τους και να εκμεταλλευτούν άγρια τον ντόπιο πληθυσμό που συνεχώς αραίωνε.
Από το 1748 και για μισό αιώνα, οι κάτοικοι πλήθυναν με μετοικήσεις και κυρίως με την εκεί εγκατάσταση πολλών Ελλήνων μισθοφόρων του βενετσιάνικου ναυτικού. Ξεκίνησε περίοδος ακμής που ανακούφισε την προηγούμενη φτώχεια. Από το 1797, γνώρισε και η Κεφαλονιά την αλληλοδιαδοχή στο Ιόνιο των δημοκρατικών Γάλλων, των Ρωσοτούρκων, της περιόδου της Επτανησιακής Δημοκρατίας και των αυτοκρατορικών Γάλλων. Στους Άγγλους, το νησί υποτάχθηκε νωρίς (1809).
Στα χρόνια της ελληνικής επανάστασης, Κεφαλονίτες σχημάτισαν σώματα πολεμιστών και μετείχαν στις μάχες σε Μοριά και Ρούμελη. Ανδραγάθησαν στη μάχη του Λάλα, στην Ηλεία. Πριν από το 1821, έμεναν εκεί αποκλειστικά Τουρκαλβανοί, οι φημισμένοι Λαλαίοι. Τον Μάιο του 1821, δημιουργήθηκε ελληνικό σώμα που εγκαταστάθηκε πλάι στο Λάλα με αντικειμενικό σκοπό να εκπορθήσει το χωριό, το οποίο αποτελούσε σφήνα στα πλευρά των Ελλήνων επαναστατών. Μαζεύτηκαν 2.500 άνδρες, οι πιο πολλοί Επτανήσιοι, με αρχηγό τον Ανδρέα Μεταξά. Στις 13 Ιουνίου, χίλιοι Λαλαίοι ενισχυμένοι με πεντακόσιους Τούρκους από την Πάτρα, έκαναν αιφνιδιαστική επίθεση στο ελληνικό στρατόπεδο. Οι Έλληνες κατάφεραν να οργανώσουν την άμυνά τους και να αντεπιτεθούν. Ως το ξημέρωμα, οι Λαλαίοι όχι μόνο είχαν υποστεί καθοριστική ήττα αλλά κι εγκατέλειψαν το χωριό τους και κατέφυγαν στην Πάτρα. Η μάχη αυτή είχε τεράστιο αντίκτυπο τόσο στο ηθικό των Ελλήνων όσο και στην πρακτική πλευρά καθώς το Λάλα ουσιαστικά αποτελούσε «προχωρημένο φυλάκιο» των Τούρκων στη βορειοδυτική Πελοπόννησο.

Ο ξεσηκωμός του 1848:
Στην ίδια την Κεφαλονιά όμως, τα πράγματα πήγαιναν πολύ άσχημα. Από το 1829 κι έπειτα, η ναυτιλία είχε μαραθεί. Οι μικροαγρότες υπέφεραν και οι άρχοντες, όπως παντού στα Ιόνια νησιά, είχαν επαναφέρει το άγριο πρόσωπο της φεουδαρχίας. Κάποια στιγμή, οι Κεφαλονίτες αγρότες άλλαξαν τις καλλιέργειές τους και, αντί για σιτηρά, φύτεψαν αμπέλια. Η σταφίδα όμως «δεν είχε τιμή» και η παραγωγή έμενε απούλητη. Η Ιόνιος Τράπεζα που είχε ιδρυθεί για να στηρίξει το αγροτικό εισόδημα, στην ουσία αποτελούσε νόμιμο τοκογλυφικό μηχανισμό στα χέρια των Εγγλέζων.
Δάνειζε τα χρήματα των καταθετών της με 9%, από το οποίο ένα 3% πήγαινε στον καταθέτη και 6% «στον Εγγλέζο», όπως γράφει ο Π. Χιώτης. Στα 1848, η Τράπεζα ξεκίνησε να γυρεύει πίσω τα χρήματα των δανείων. Οι χρεωμένοι μικροαγρότες αναγκάστηκαν να καταφύγουν σε τοκογλύφους που βρήκαν ευκαιρία να ξεπουλάνε τα χωράφια και να τα καρπώνονται οι ίδιοι. Οι αγρότες αποφάσισαν να ξεσηκωθούν.
Νύχτα 25 προς 26 Σεπτεμβρίου του 1848, οργανωμένοι αγρότες μπήκαν στο Αργοστόλι από πολλές μεριές. Για όπλα είχαν τσεκούρια, κασμάδες και γεωργικά εργαλεία. Σκοπός τους ήταν να καταλάβουν τα δημόσια κτίρια και να κάψουν τα χρεόγραφα και τις δικογραφίες. Το κίνημά τους όμως είχε προδοθεί. Στην πλατεία κατάφερε να φτάσει μια ομάδα με επικεφαλής τον Χαράλαμπο Μηνέτο και υπαρχηγό τον Χαράλαμπο Παγουλάτο. Ο Εγγλέζος τοποτηρητής Ντ’ Έβερτον τους βγήκε μπροστά με περίπου εκατό οπλισμένους φρουρούς.
Άνοιξε συζήτηση με τον Μηνέτο, τονίζοντάς του ότι ήταν υποχρεωμένος να φροντίσει για την τήρηση της τάξης. Ο Μηνέτος εξήγησε ότι το πρόβλημά τους δεν ήταν οι Άγγλοι αλλά οι αριστοκράτες, η τράπεζα και οι τοκογλύφοι. Ο Ντ’ Έβερτον απάντησε ότι η Βρετανική αυτοκρατορία είχε αναλάβει την προστασία όλων και δεν γινόταν να μην υπερασπιστεί τους αριστοκράτες που κινδύνευαν. Διέταξε πυρ.
Ο Μηνέτος σκοτώθηκε επιτόπου. Ο Παγουλάτος τραυματίστηκε. Όταν αποκαταστάθηκε η τάξη, στο πεδίο της μάχης κείτονταν τέσσερις αγρότες νεκροί και τέσσερις Άγγλοι στρατιώτες. Οι αριστοκράτες παρέλαβαν τα πτώματα των αγροτών, άνοιξαν λάκκο στα χωράφια και τα έριξαν μέσα χωρίς να τα σκεπάσουν. Τα έφαγαν σκυλιά και αγρίμια. Τα χωριά υποχρεώθηκαν να πληρώσουν από 1600 τάλιρα «για τις ζημιές», ενώ πολλοί «πρωταίτιοι» ρίχτηκαν στις φυλακές.
Η κατάσταση αγρίεψε. Τα χωριά Πυργί και Ομαλά καταδυναστεύονταν και από έναν Εγγλέζο λοχαγό που είχε διοριστεί δασονόμος και «επέβαλλε τον νόμο» με μαστιγώσεις και συνεχείς παραπομπές των αγροτών σε δίκες για ψύλλου πήδημα. Κάποιο πρωί, ο δασονόμος βρέθηκε νεκρός. Οι Εγγλέζοι άρχισαν τις συλλήψεις. Οι χωρικοί μαστιγώνονταν ανά δέκα. Και οι άρχοντες κατάγγελλαν όσους ήθελαν να ξεφορτωθούν. Οι φυλακές γέμισαν με «υπόπτους».

Ο ξεσηκωμός του 1849:
Οι χωρικοί αποφάσισαν να επαναστατήσουν για δεύτερη φορά. Στις 16 Αυγούστου του 1849, ξεσηκώθηκαν ταυτόχρονα σε πολλά χωριά. Ο αριστοκράτης Νικόλαος Μεταξάς Τζανάτος πιάστηκε να κρύβεται σ’ ένα φούρνο. Ζήτησε έλεος. Ο αγρότης Γεράσιμος Ζαπάντης του απάντησε:
«Έλεος μωρέ ζητάς εσύ που όπως κι όλο σου το σόι έχετε φάει των φτωχών τα δίκαια και γδύσατε κόσμο, ατιμάσατε κορίτσια και γυναίκες, κλέψατε χήρες και ορφανά και στείλατε άδικα κόσμο στις φυλακές;».
Ο Τζανάτος εκτελέστηκε επιτόπου. Οι Εγγλέζοι κήρυξαν στρατιωτικό νόμο. Στη Γερουσία, ο άρχοντας Γεράσιμος Λούζης αγόρευε:
«Γνωμοδοτώντας αναφωνώ αίμα. Το αίμα, κύριοι γερουσιαστές, είναι κατά την γνώμη μου η δίκαιη και άξια τιμωρία που ταιριάζει στην άτιμη επαναστατημένη μερίδα του όχλου. Γι’ αυτό, χωρίς επιείκεια, ας πληρώσουν με το αίμα τους οι αντάρτες τα όσα έκαναν και ο στρατιωτικός νόμος ας τους εξολοθρεύσει. Αυτή, κύριοι, με πάσαν ειλικρίνειαν, είναι η γνώμη μου».
Στην Κέρκυρα, ο Εγγλέζος αρμοστής Ουάρτ παρέλαβε την απόφαση της γερουσίας («θάνατος στους στασιαστές») και «νόμιμα» πια έστειλε τον αγγλικό στρατό και τον στόλο στο Αργοστόλι. Η απόβαση των Άγγλων προκάλεσε έξαψη. Οπλισμένοι αγρότες ξεχύθηκαν στην ύπαιθρο και σκότωσαν όποιον αριστοκράτη βρήκαν στον δρόμο τους κι έκαψαν όποια αρχοντόσπιτα συνάντησαν.
Οι Εγγλέζοι ξεκίνησαν συστηματικές εκκαθαρίσεις. Σε όποιο χωριό έμπαιναν, έπιαναν κι έδερναν με βούρδουλα τις γυναίκες και τους γέρους και κρεμούσαν τους άντρες. Μετά, έβαζαν φωτιά κι έκαιγαν τον οικισμό. Με πρωτοβουλία των αριστοκρατών, η εφημερίδα «Ένωσις» άρχισε να μαζεύει υπογραφές για να σταλεί ευχαριστήρια επιστολή στον αρμοστή Ουάρτ. Μαζεύτηκαν 526 υπογραφές σε ένα σύνολο πληθυσμού περίπου 20.000 κατοίκων. Ο απολογισμός ήταν τρομερός:
Πάνω από ογδόντα σπίτια κάηκαν, 21 αγρότες κρεμάστηκαν (με υποχρεωτική παρουσία των συγχωριανών τους και με τις καμπάνες να χτυπούν χαρμόσυνα). Τρεις άλλοι βρέθηκαν δολοφονημένοι. Άγνωστος αριθμός εγκύων γυναικών χτυπήθηκαν ώσπου να αποβάλουν. Άγνωστος αριθμός κοριτσιών βιάστηκαν. Εκατοντάδες βασανίστηκαν. Γράφει ο Π. Χιώτης:
«Ο καταδικασθείς Ζαπάντης πρώτον εραβδίσθη, έπειτα επομπεύθη κρατών σάρωθρον εις το Αργοστόλι, ετέθη εις την κρεμάθραν, έπειτα εξεκρεμάσθη και αύθις απηγχονίσθη (...) Αι χήραι και τα ορφανά των επαναστατών ανυπόδητοι και εκτραχηλισμένα επλανώντο εις τους δρόμους και τα όρη, επελθούσης ειρήνης και τάξεως. Οι παθόντες διενυκτέρευον εις σπήλαια και στελέχους δένδρων και εζωτροφούντο ψωμοζητούντες εις τα περίχωρα και εις τας κώμας. Νέοι ευτραφείς και ρωμαλέοι πολίται ημιθανείς και ωχροί κατέκειντο επί του εδάφους, θεραπεύοντες τας ξεσχισμένας σάρκας των από την φονικήν μάστιγα...».
Σε 400 υπολογίζει τους δημόσια μαστιγωμένους.
 Εν ολίγοις, στους κατοπινούς χρόνους η ιστορική εξέλιξη της Κεφαλλονιάς ταυτίστηκε, σε γενικές γραμμές, με εκείνη των άλλων νησιών του Ιονίου πελάγους. Οι κάτοικοί της έλαβαν μέρος στην Επανάσταση του 1821 και πρωτοστάτησαν στις εξεγέρσεις για την εξασφάλιση ελευθεριών επί Αγγλοκρατίας (Hλίας Zερβός, Iωσήφ Mομφερράτος, Γεράσιμος Λιβαδάς κ.ά.). Η Κεφαλλονιά, όπως και τα υπόλοιπα Επτάνησα, ενώθηκε με την Ελλάδα στις 21 Μαΐου 1864. Κατά την Ιταλογερμανική Κατοχή το νησί πλήρωσε βαρύ φόρο αίματος για την αντιστασιακή δράση του.


               http://www.kefalonia-tours.gr/kefalonia/mithology/
               http://kefaloniamou.blogspot.gr/p/blog-page.html
               http://historyreport.gr



ΘΟΛΩΤΟΣ ΤΑΦΟΣ ΣΤΑ ΤΖΑΝΝΑΤΑ ΠΟΡΟΥ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑΣ
tafos
Στα Τζαννάτα Πόρου Κεφαλονιάς έχει αποκαλυφθεί ο μεγαλύτερος μέχρι σήμερα γνωστός θολωτός τάφος της δυτικής Ελλάδας. Ο τάφος είναι θεμελιωμένος στο επικλινές και βραχώδες έδαφος στο λόφο Μπόρζι με προσανατολισμό από Ν προς Β, είναι κατασκευασμένος στη θέση άλλου μικρότερου, που είχε καταρρεύσει για άγνωστη αιτία γύρω στο 1350 π.Χ. Για την κατασκευή του νεότερου τάφου χρησιμοποιήθηκε το πωρολιθικό υλικό του παλαιότερου.
Πρόκειται για υπόγειο ταφικό κτίσμα κατασκευασμένο από πέτρες. Η πρόσβαση στο τάφο γινόταν μέσω ενός δρόμου μεγάλου μήκους, ο οποίος οδηγούσε στο στόμιο και στη συνέχεια στον ταφικό θάλαμο. Το στόμιο είναι μακρύ και στεγασμένο, έχει μήκος 3,35μ., πλάτος 0,90-1μ. και ύψος 1,90μ. Ο θάλαμος είναι κυκλικός με διάμετρο 6,80μ. και σωζόμενο ύψος 3,95μ., στεγάζεται με θόλο ο οποίος είναι κτισμένος με αλλεπάλληλες σειρές λίθων τέλεια συναρμολογημένους, ώστε ο καθένας να εξέχει ελάχιστα από τον κατώτερο. Στην κορυφή μένει ένα μικρό άνοιγμα το οποίο φράζεται με ένα λίθο, το λεγόμενο «κλειδί», ο λίθος που τηρούσε την ισορροπία και συνοχή του θόλου. Αυτό το σύστημα κατασκευής ονομάζεται εκφορικό. Η κορυφή του θόλου δεν διατηρείται, καθώς κατέρρευσε κατά τα χρόνια της Βενετοκρατίας, όταν ο τάφος χρησιμοποιήθηκε ως κατάλυμα. Οι ενταφιασμοί είχαν γίνει σε κτιστές θήκες, σε λάκκους και σε μεγάλο πίθο. Στην κεντρική κτιστή θήκη ενταφιάστηκε ο ηγεμόνας της περιοχής, για τον οποίο κατασκευάστηκε και ο τάφος, ενώ στις υπόλοιπες θήκες αξιωματούχοι της περιοχής. Ο ταφικός λάκκος, που είχε ανοιχθεί σε βάθος 4μ., πιθανώς ανήκει στον παλαιότερο, μικρότερο τάφο.




Ο τάφος είχε συληθεί κατά την αρχαιότητα, από τα διασωθέντα κτερίσματα, η χρήση του χώρου χρονολογείται από τη Μυκηναϊκή έως και την Ελληνιστική Εποχή. Στο Αρχαιολογικό Μουσείο Αργοστολίου εκτίθενται τα λίγα αλλά πολύτιμα κτερίσματα του τάφου. Παρουσιάζονται σπουδαία δείγματα της κεραμικής, ενώ ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα είναι η πολύτιμη μικροτεχνία, η οποία μεταξύ των άλλων περιλαμβάνει χρυσά περιδέραια, χάντρες, ένα μικρό χρυσό αναθηματικό διπλό πέλεκυ, επίχρυσα κέρατα ταύρου και μοναδικούς ως προς το θεματολόγιο σφραγιδόλιθους. Οι δύο σιδερένιες στλεγγίδες, που αποτέθηκαν στον τάφο κατά τους ιστορικούς χρόνους αποτελούν πιθανή ένδειξη προγονολατρείας, ή ηρωολατρείας.

 
 
Κοντά στο θολωτό τάφο αποκαλύφθηκε θαλαμοειδής τάφος, ο οποίος χρησιμοποιήθηκε ως οστεοφυλάκιο και περιείχε τα σκελετικά λείψανα συνολικά 72 ατόμων. Το δάπεδό του ήταν επιστρωμένο με λευκά βότσαλα. Τα ευρήματα και αυτού του τάφου εκτίθενται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Αργοστολίου.
Ο θολωτός τάφος στα Τζαννάτα Πόρου αποκαλύφθηκε μετά από ανασκαφική έρευνα που διενεργήθηκε στο χρονικό διάστημα 1992-1994 από τον επίτιμο Γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων του ΥΠ.ΠΟ. διδάκτορα Λ. Κολώνα.
 
 

Η πρόσβαση στο τάφο γινόταν μέσω ενός δρόμου μεγάλου μήκους, που οδηγούσε στο στόμιο και στη συνέχεια στο ταφικό θάλαμο. Το στόμιο είναι μακρύ και στεγασμένο, έχει μήκος 3,35 μ., πλάτος 0,90-1 μ. και ύψος 1,90 μ. Ο θάλαμος είναι κυκλικός με διάμετρο 6,80 μ. και σωζόμενο ύψος 3,95 μ., στεγάζεται με θόλο που είναι κτισμένη με αλλεπάλληλες σειρές λίθων, ώστε ο καθένας να εξέχει ελάχιστα από τον κατώτερο. Στην κορυφή μένει ένα μικρό άνοιγμα που φράζεται με λίθο, το λεγόμενο «κλειδί», που τηρούσε την ισορροπία και τη συνοχή του θόλου. Αυτό το σύστημα κατασκευής ονομάζεται εκφορικό. Η κορυφή του θόλου δε διατηρείται, καθώς κατέρρευσε στα χρόνια της Ενετοκρατίας, όταν ο τάφος χρησιμοποιήθηκε ως κατάλυμα. Όπως συμβαίνει συνήθως με τους θολωτούς τάφους, είχε συληθεί ήδη από την αρχαιότητα. Από τα κτερίσματα που διασώθηκαν συνάγεται ότι η ταφική του χρήση διήρκεσε από τα μυκηναϊκά έως και την Ελληνιστική εποχή.
http://2.bp.blogspot.com/-b2aQB-JQALk/T5Lop9MmY1I/AAAAAAAAKc4/YDTPVwAtECo/s640/%CE%A0%CF%8C%CF%81%CE%BF%CF%82+%CE%9A%CE%B5%CF%86%CE%B1%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%B9%CE%AC.jpg 
Λόγω της διαχρονικής χρήσης του τάφου, ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ταφικά έθιμα, καθώς και τα λίγα, αλλά πολύτιμα μικροαντικείμενα-κτερίσματα που έφερε στο φως η ανασκαφική έρευνα. Στο Αρχαιολογικό Μουσείο Αργοστολίου εκτίθενται τα λίγα, αλλά πολύτιμα κτερίσματα του τάφου. Παρουσιάζονται σπουδαία δείγματα της κεραμικής, ενώ ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα είναι η πολύτιμη μικροτεχνία, η οποία μεταξύ των άλλων περιλαμβάνει χρυσά περιδέραια, χάντρες, ένα μικρό χρυσό αναθηματικό διπλό πέλεκυ, επίχρυσα κέρατα ταύρου και μοναδικούς ως προς το θεματολόγιο σφραγιδόλιθους. Οι δύο σιδερένιες στλεγγίδες, που αποτέθηκαν στον τάφο κατά τους ιστορικούς χρόνους αποτελούν πιθανή ένδειξη προγονολατρείας, ή ηρωολατρείας. Οι ενταφιασμοί είχαν γίνει σε κτιστές θήκες, σε λάκκους και σε μεγάλο πίθο. Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι ταφές σε κτιστές θήκες, θεμελιωμένες σε μεγάλο βάθος κάτω από το δάπεδό του, ενώ ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει λυκοειδής τάφος σε βάθος 4 μ. περίπου, που μάλλον πρέπει να ανήκει στον παλαιότερο, μικρότερο τάφο. Στην κεντρική κτιστή θήκη ενταφιάστηκε ο ηγεμόνας της περιοχής, για τον οποίο χτίστηκε και ο τάφος, ενώ στις υπόλοιπες μισοκατεστραμμένες και χτισμένες από μικρές ασβεστολιθικές λευκές πέτρες θήκες, άλλοι αξιωματούχοι της περιοχής, που έζησαν γύρω στο α' τέταρτο του 12ου αιώνα π.Χ. 
 

 
Κοντά στο θολωτό εντοπίστηκε και ερευνήθηκε άλλος κτιστός τετράπλευρος θαλαμοειδής τάφος, που χρησιμοποιήθηκε ως οστεοφυλάκιο. Το δάπεδό του ήταν επιστρωμένο με λευκά βότσαλα. Οι μακρές πλευρές του συγκλίνουν προς τα άνω, η δε στέγη θα ήταν από μεγάλες πλάκες σε οριζόντια δόμηση. Κατά την έρευνα αποκαλύφθηκαν σκελετικά λείψανα 72 ατόμων, τα οποία είχαν μεταφερθεί εκεί με λίγα από τα κτερίσματά τους, όταν κατά τις εργασίες ανέγερσης του νεότερου θολωτού καθαρίστηκε ο χώρος (ανακομιδή). Τα ευρήματα και αυτού του τάφου εκτίθενται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Αργοστολίου. Από τα κτερίσματα αναφέρουμε λίγα, αλλά σπουδαία δείγματα κεραμικής, ορισμένα κοσμήματα και τις μοναδικές σε θέματα σφραγίδες. Τα αρχαιολογικά ευρήματα του τάφου και η ένταξή του στην Υστεροελλαδική ΙΙΙ Α-Β περίοδο (1350 π.Χ.) σηματοδοτούν την ύπαρξη ενός ισχυρού μυκηναϊκού κέντρου. 
 
Βιβλιογραφία:
Κολώνας, Λ. 1994, Πόρος, Πάτρα.
Κολώνας, Λ. 2007, Θολωτός Τάφος Τζαννάτων Πόρου Κεφαλληνίας και οι Θολωτοί Τάφοι της Ηπειρωτικής Ελλάδας, Πρακτικά Συνεδρίου για τα Γράμματα, την Ιστορία και την Λαογραφία της Περιοχής των Πρόννων, Πόρος Κεφαλονιάς 2005, 329-361.
Μόσχος, Ι. 2007, Η Περιοχή των Πρόννων και η ανατολική ακτή της Κεφαλονιάς πριν από την ιστορία. Τοπογραφία της νήσου, κατάλογος των θέσεων και συμπεράσματα, Πρακτικά Συνεδρίου για τα Γράμματα, την Ιστορία και την Λαογραφία της Περιοχής των Πρόννων, Πόρος Κεφαλονιάς 2005, 227-324.

Προκαταρκτική έκθεση ανασκαφής μυκηναϊκού οικισμού στα Τζαννάτα Κεφαλληνίας

Τον Αύγουστο, Σεπτέμβριο και Οκτώβριο 2011 άρχισαν νέες ανασκαφικές έρευνες από το Δρ Αντώνη Βασιλάκη, Διευθυντή της ΛΕ΄ ΕΠΚΑ, στη θέση «Κατσιβελάτα» της συνοικίας Ρίζα του οικισμού Τζαννάτων Πόρου της Δ.Ε. Ελειού-Πρόννων δήμου Κεφαλληνίας (Εικ. 1). Στην παρακείμενη θέση «Μπούρτζι» έχει ανασκαφτεί από τον π. Γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων Λάζαρο Κολώνα, ο σημαντικότερος μυκηναϊκός ηγεμονικός θολωτός τάφος της Δυτικής Ελλάδας . Η περιοχή Τζαννάτων και Πόρου Κεφαλονιάς χαρακτηρίστηκε αρχαιολογικός χώρος με απόφαση του ΥΠΠΟ το 1993.
Με άλλη απόφαση το 1999 καθορίστηκαν ζώνες προστασίας, αλλά αυτό δεν εμπόδισε την καταστροφή σημαντικών ερειπίων (π.χ. του μνημειώδους προϊστορικού περίβολου) στο λόφο «Κατσιβελάτα», στον αγρό οικογένειας Ευάγγελου Μενεγάτου βορειοανατολικά από το θολωτό τάφο, σε απόσταση περίπου 350 μ. Για τη διευκρίνιση του χαρακτήρα του περίβολου και των αρχαίων δομικών υλικών που ήταν διάσπαρτα, μαζί με θραύσματα ρωμαϊκών κεραμίδων από καλυβίτες τάφους, και κεραμική προϊστορικών χρόνων, αποφασίστηκε να πραγματοποιηθεί διερευνητική σωστική ανασκαφή.

O μυκηναϊκός οικισμός στα Τζαννάτα Κεφαλληνίας (Οκτώβριος 2011)

Εικ. 1. Ο μυκηναϊκός οικισμός στα Τζαννάτα Κεφαλληνίας (Οκτώβριος 2011).

Η έρευνα εντόπισε και ανάσκαψε αρχαιότητες μυκηναϊκών χρόνων (1600-1200 π.Χ.).
1. Αποκαλύφθηκε η πορεία του μνημειώδους προϊστορικού περίβολου, μέσου πάχους 2,30 μ., με κατεύθυνση Βορρά-Νότο, σε μήκος περίπου 40 μέτρων. Ο περίβολος είναι η τελευταία κατασκευή στη θέση αυτή (1200 π.Χ.). Την ιδία εποχή κατασκευάστηκε χαλικόστρωτος δρόμος -σώθηκε στο βόρειο τμήμα της ανασκαφής- που βαίνει παράλληλα με το περίβολο στα δυτικά του. Ο δρόμος, μέσου πλάτους 2,20 μ. ορίζεται στα δυτικά από σειρά μεγάλες πέτρες, που βαίνει παράλληλα με τον περίβολο.
2. Βαθύτερα από το δρόμο και τον τοίχο είχε κατασκευαστεί μικρό κτίσμα, από το οποίο σώθηκε καμπυλόγραμμος τοίχος, μήκους 4,00 μ., κάτω από το οδόστρωμα. Ο χαρακτήρας του δεν μπορεί να προσδιοριστεί ακόμη.
3. Η τρίτη και κυριότερη περίοδος χρήσης του χώρου αποκαλύφθηκε βαθύτερα σε έκταση περίπου 50 τ.μ. Οικοδομήθηκε ένα μεγάλων διαστάσεων οικοδόμημα, από το οποίο σώθηκαν τα λείψανα καμπυλόγραμμου τοίχου μέσου πάχους 1,50 μ. σε μήκος πάνω από 10 μ. και ευθύγραμμου τοίχου πάχους 1,80 μ. Το αδιατάρακτο στρώμα, που το πάχος του ποικίλει από 0,15 μέχρι 0,60 μ., έχει κλίση προς τα νότια και αποκαλύφθηκε σε έκταση περίπου 150 τ.μ. Μέχρι σήμερα έχουν αποκαλυφθεί: α) καμπυλόγραμμη κατασκευή, διαμέτρου 2,00 μ., πιθανόν αποθέτης απορριμμάτων, β) πηλόχριστη κυκλική εστία, γ) μάζες πηλού και δ) μικρή πετρόκτιστη  κατασκευή, μέσα στην οποία είχε τοποθετηθεί ένα μεσαίο αγγείο. Στο αδιατάρακτο στρώμα βρέθηκαν πολλά όστρακα αγγείων ποικίλων σχημάτων, μεγεθών και κατηγοριών πηλού.
Εικ. 2. Κόσμημα-σφραγίδα από βασάλτη με δυσδιάγνωστο σφραγιστικό θέμα στην καμπύλη κάτω επιφάνεια.
Εικ. 2. Κόσμημα-σφραγίδα από βασάλτη με δυσδιάγνωστο σφραγιστικό θέμα στην καμπύλη κάτω επιφάνεια.
Η κεραμική δεν συντηρήθηκε ακόμη, αλλά από την πρώτη εξέταση χρονολογείται με βεβαιότητα στον 14ο και 13ο αι. π. Χ. (ΥΕ ΙΙΙΒ - ύστερη μυκηναϊκή περίοδο). Βρέθηκαν πήλινα σφοντύλια διαφόρων μεγεθών και σχημάτων, δεκάδες μικρολιθικά εργαλεία και θραύσματα εργαλείων από πυριτόλιθο, πρισματική χάντρα από στεατίτη και ένα μοναδικό κόσμημα-σφραγίδα: ένα σταγονόσχημο επίμηκες περίαπτο, μήκους 0,04 μ. και μέσης διαμέτρου 0, 0012 μ., από βασάλτη, με σπασμένη την οπή ανάρτησης, και με δυσδιάγνωστο σφραγιστικό θέμα στην καμπύλη κάτω επιφάνεια (Εικ. 2).
4. Μια αρχαιότερη χρήση του χώρου έχει αποκαλυφθεί στο βορειοδυτικό τμήμα της ανασκαφής: τοίχοι ευθύγραμμοι και λίγη κεραμική, που προς το παρόν δύσκολα χρονολογείται με ακρίβεια, αλλά πιθανόν είναι του 15ου αι π.Χ.
Η ανακάλυψη του οικισμού, σε συνδυασμό με τον ηγεμονικό θολωτό τάφο, δημιουργεί νέο κεφάλαιο στην ιστορική και οικιστική εξέλιξη της μυκηναϊκής Κεφαλληνίας, και την ανάγκη επανεξέτασης ανοικτών ζητημάτων αρχαιολογικής τοπογραφίας της Ιόνιας νησιωτικής περιοχής, που αποτελούσε την επικράτεια του «άνακτα» των Κεφαλλήνων.

Δρ Αντώνης Βασιλάκης
Πόρος Κεφαλληνίας, 07/10/2011
ΠΗΓΗ : http://www.aegeussociety.org/gr/index.php/excavations-and-research/vasilakis-2011-tzannata

Αλληλογραφία του Δρ. Αντώνη Βασιλάκη με τον κ. Nicholas Kristof σχετικά με την Ομηρική Ιθάκη

Ο Οδυσσέας και οι Σειρήνες
Ο Οδυσσέας και οι Σειρήνες

Παραθέτουμε αλληλογραφία του Δρ. Αντώνη Βασιλάκη με τον κ. Nicholas Kristof αθρογράφο των New York Times που έγραψε το άρθρο που δημοσιεύσαμε την προηγούμενη εβδομάδα στη σελίδα μας “Ο Οδυσσέας βρίσκεται εδώ; – Άρθρο από τους New York Times”. Τα αρχικά κείμενα στην Αγγλική γλώσσα που αναρτήθηκαν στο profile του κ. Αντώνη Βασιλάκη στο Facebook και στη σελίδα POROSNEWS παρατίθενται μετά τη μετάφραση.

Αγαπητέ κ. Nicholas Kristof!
Με συγχωρείτε για την καθυστέρηση, αλλά έπρεπε να μεταφράσω το κείμενό μου στα αγγλικά!
Έχω διαβάσει τη στήλη σας στους NYTimes!
Όπως θα δείτε στην έκθεσή μου, δε μπορώ να δώσω καμία απάντηση στα ερωτήματά σας, ακριβώς επειδή – κατά τη γνώμη μου-τίποτα από τη θεωρία του κ. Bittlestone δεν είναι αρχαιολογικά τεκμηριωμένο.
Για να είμαι σαφής, παρακαλώ διαβάστε την αναφορά μου που έχει συνταχθεί με βάση την ανασκαφή – όχι θεωρία – για τη Μυκηναϊκή (1600-1100 π.Χ. ) Ιθάκη!
Με τις θερμότερες ευχές,
Δρ Αντώνης Σπ. Βασιλάκης

LH Οικισμός TZANNATA

Μια νέα σωστική ανασκαφή, που διευθύνεται από τον Δρ Αντώνη Βασιλάκη, Διευθυντή της 35ης Εφορείας έλαβε χώρα από τον Αύγουστο μέχρι τον Οκτώβριο του 2011 στην πριοχή «Ρίζα», κοντά στο χωριό TZANNATA / Πόρος, στο νησί της Κεφαλληνίας. Η νέα ανασκαφή αποκάλυψε μέρος του οικισμού της LH, η οποία συνδέεται με το γνωστό βασιλικό θολωτό τάφο στη θέση «Μπούρτζι», που ανασκάφηκε από τον Δρ Λάζαρο Κολώνα, το 1992. Μια έκταση περίπου 750 τετραγωνικών μέτρων ανασκάφηκε και μέχρι σήμερα έχουν τα ακόλουθα ερείπια έχουν ανακαλυφθεί:
Στο ανατολικό μέρος του πεδίου των 5 Ρωμαϊκή κεραμοσκεπείς τάφοι ανακαλύφθηκαν λάκκο:
Ένας μνημειώδης περίβολος με παχύ τοίχωμα με δύσκολα αναγνωρίσιμη χρήση, κατασκευασμένο από μεγάλους ογκόλιθους, έχει αποκαλυφθεί σε μήκος 50 τετραγωνικά μέτρα, ευθυγραμμισμένος από Βορρά προς Νότο. Στα δυτικά αυτού του Περίβολου μια παράλληλη σειρά από ογκόλιθους συνορεύει με ένα ασφαλτοστρωμένο δρόμο. Κάτω από το δρόμο έχει αποκαλυφθεί ένα αψιδωτό κτίριο παλαιότερης εποχής. Ο περίβολος τοίχος και ο δρόμος χρονολογούνται μετά την καταστροφή του μικρού αψιδωτού κτιρίου γύρω από το τέλος του LM ΙΙΙ Β ή την αρχή του LH ΙΙΙ Γ.
Μια τρίτη – κατά πάσα πιθανότητα η κύρια – φάση χρήση της περιοχής αποτελείται από ένα μεγάλο αψιδωτό κτίσμα, το οποίο έχει εν μέρει αποκαλυφθεί, σε μια έκταση περίπου 150 τετραγωνικών μέτρων. Η πλήρης έκταση και το ύψος του κτίσματος θα προσδιοριστούν σε επόμενη περίοδο της αρχαιολογικής ανασκαφής. Χτισμένο από μεγάλου και μεσαίου μεγέθους πέτρες, αυτό το μεγάλο κτίριο με πλάτος 1,80 μ. σώζεται σε καλή κατάσταση στο ανατολικό τμήμα του. Το πάχος του ποικίλλει – κατά την κλίση του πεδίου προς το νότο – από 0,10 σε περίπου 1,00 m. Το βόρειο τμήμα του κτιρίου δεν έχει ακόμη πλήρως ανασκαφεί. Το δάπεδο του κτιρίου που έχει κατασκευαστεί από κόκκινη λάσπη που περιέχει μικρές άσπρες πέτρες, έχει φτάσει στο νότιο τμήμα της στο βάθος των 0,40 μ.. Μια ντυμένη πήλινη εστία φαίνεται να έχει αποκαλύφθει κάτω από το μικρό αψιδωτό κτίριο. Η κεραμική που ανακτήθηκε στα ακέραια στρώματα χρονολογείται στην περίοδο της LH ΙΙΙ Β με πολλά όστρακα από μια προγενέστερη ημερομηνία. Τα σχήματα που έχουν εντοπιστεί μέχρι σήμερα είναι: μικρά δισκοπότηρα - η πλειοψηφία τους – και τα υψηλά στελέχη, κύπελλα με και χωρίς λαβές, σκύφοι, πρόχοι, κλπ. Η μελέτη της κεραμικής έχει μόλις αρχίσει στο εργαστήριο της Εφορείας στο Αργοστόλι . Μεταξύ άλλωνέχει βρεθεί μια πέτρα σφραγίδα ή κρεμαστό κόσμημα σε σχήμα σταγόνας, με την επιφάνεια σφράγισης δύσκολα αναγνωρίσιμη μέχρι σήμερα η οποία είναι ακόμη υπό εξέταση και μελέτη. Μια σειρά από πήλινα υφαντικά βαρίδια και λίθινα εργαλεία από πυριτόλιθο και πέτρα έχουν επίσης συλλεχθεί.
Μια προηγούμενη φάση έχει ανακτηθεί στο βορειοδυτικό τμήμα του πεδίου.
Η ανακάλυψη αυτού του οικισμού που χρονολογείται την εποχή LH ΙΙΙ και πιθανώς νωρίτερα και λίγο αργότερα, σε κοντινή απόσταση από το βασιλικό θολωτό τάφο στα TZANNATA, ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο της προϊστορίας του νησιού Κεφαλληνίας, όπου πολλοί θαλαμωτοί τάφοι της LH εποχής είναι ήδη γνωστοί από ανασκαφές από τις αρχές του 20ου αιώνα, αλλά δεν έχουμε ανασκάψει οικισμούς της εποχής. Η ανασκαφή αυτού του νέου οικισμού θα είναι διαφωτιστική για τη γνώση της εξέλιξης του πολιτισμού σε αυτό το νησί, που βρίσκεται σε στρατηγικό σημείο κλειδί, το οποίο έλεγχε τον Πατραϊκό Κόλπο και το εμπόριο προς τα δυτικά. Το νησί αναφέρεται επίσης σε μεγάλο βαθμό στο ομηρικό έπος, ως η πιθανή έδρα του ηγέτη του δυτικού ελληνικού βασιλείου στα τέλη της Μυκηναϊκής περιόδου.
Κεφαλληνία, 11 Μαρτίου, 2012
Δρ Αντώνης Σπ.. Βασιλάκης

<24/02/2012 Kristof, Νίκολας <kristof [at] nytimes [dot] com>
Αγαπητέ Δρ Βασιλάκη,
Ήταν καλό που σας μίλησα μόλις τώρα. Όπως ανέφερα, ενδιαφέρομαι να συντάξω μια στήλη για τους New York Times, και να κάνω ένα βίντεο για την ιστοσελίδα Times, σχετικά με την έρευνα για την αρχαία Ιθάκη. Είμαι οπαδός του Οδυσσέα και είμαι γοητευμένος από τη θεωρία Bittlestone.
Έτσι μερικές ερωτήσεις για σας, αν δε σας πειράζει.
Πρώτον, τι γνώμη έχετε για την ιδέα ότι η Παλική είναι η αρχαία Ιθάκη και ότι αρχικά είχε διαχωριστεί από την υπόλοιπη Κεφαλονιά από ένα κανάλι;
Δεύτερον, πώς οι ανασκαφές σας συνδέονται με αυτή την θεωρία; Εάν υπάρχουν αρχαία μνημεία στον Πόρρο, τότε πώς συνδέονται με την Παλική; Συμφωνείτε ότι Κεφαλονιά ήταν η αρχαία Σάμη;
Τρίτον, βρίσκετε σωστή την εκτίμηση του Bittlestone σχετικά με το σημείο στο οποίο έφτασε ο Οδυσσέας κατά την επιστροφή του, εκεί που το χοιροτροφείο του Ευμαίου ήταν, η πέτρα του Ραβενου, η Αρέθουσα Άνοιξη, και ούτω καθεξής;
Τις θερμότερες ευχές και ευχαριστίες μου για την καθοδήγηση σας.
Ευχαριστώ,
Nicholas Kristof
Αρθρογράφος

Η αρχική αλληλογραφία στην Αγγλική γλώσσα.


Dear Mr Nicholas Kristof!
Excuse me for the delay, but I needed to translate my text into English!
I ave read your column in NYTimes!
As you will see in my report, I can’ t give any answer to your questions, just because -to my opinion- nothing from Mr Bittlestone’s theory is archaeologically well documented.
To be clear, plese read my own excavation-based report -not theory- on Mycenaean (1600-1100 B C.) Ithaki!
Warmest wishes,
Dr Andonis Sp. Vasilakis
LH SETTLEMENT AT TZANNATA
A new rescue excavation, directed by Dr Andonis Vasilakis, Director of the 35Th Ephoreia has taken place in August to October 2011 at the location ‘Riza’ near the village Tzannata/Poros, in the island of Kefallinia. The new excavation has revealed part of a LH settlement, connected with the well known royal tholos tomb at the location ‘Bourtzi’, excavated by Dr Lazaros Kolonas in 1992. An area of about 750 square meters was excavated and so far the following ruins have been discovered:
In the east part of the field 5 Roman pit tile graves were discovered:
A monumental thick perivolos wall of difficultly identifiable function, built of large boulders, has been uncovered in a length of 50 square meters, aligned from North to South. To the west of this perivolos a parallel row of upstanding boulders borders a paved road parallel to them. Beneath the road an apsidal building of an earlier date has been revealed. The perivolos wall and the road are dated after the destruction of the small apsidal building around the end of LM III B or the beginning of LH III C.
A third –probably the main- phase of occupation at the site consists of a large apsidal building, which has been partly revealed, in an extent of about 150 square meters. Its complete extent and height of preservation will be established in a next period of research. Built of large and medium size roughly dressed stones, this large building with a width of 1,80 m. is poorly preserved at its east part. The thickness of deposit varies, -following the slope of the field to the south- from 0,10 to about 1,00 m. The north part of the building is not yet completely excavated. The floor of the building constructed of beaten red mud containing small white stones, has been reached at its south part to the depth of 0,40 m. What seems to have been a clay dressed hearth was uncovered bellow the small apsidal building. The pottery recovered in the undisturbed layers dates to the broad horizon of LH III B with many potsherds of an earlier date. Shapes which have been identified to date are: chalices of both short –the large majority- and high stems, cups with and without handles, skyphoi, jugs, etc. The study of the pottery has just started in the laboratory of the Ephoreia at Argostoli. Among other finds we report here a seal stone or pendant in the shape of a drop, with sealing surface difficultly identifiable to date and is still under examination and study. A number of clay loom weights and lithics from flints and chert stone were also collected.
An earlier phase has been recovered in the northwest part of the field.
The discovery of this settlement well dated to LH III and probably earlier and a little later, in a close distance from the royal tholos tomb at Tzannata, opens a new chapter of prehistory in the Kefallinia island, where many LH chambers tombs are already known from excavations since early 20th century, but no settlements of the period has been excavated. The excavation of this new discovered settlement will be fruitful for the knowledge of the evolution of culture in this island, which lies on a key strategic spot, which controlled the gulf of Patras and the trade to the west. The island is also heavily marked in the Homeric epic, as the possible seat of the leader of a west Greek kingdom in the late Mycenaean period.
Kefallinia, 11 March 2012
Dr Andonis Sp. Vasilakis>
2012/2/24 Kristof, Nicholas <kristof [at] nytimes [dot] com>
Dear Dr. Vasilakis,
It was good to speak to you just now. As I mentioned, I’m interested in writing a column for the New York Times, and doing a video for the Times website, about the search for ancient Ithaca. I’m an Odysseus fan, hence my interest, and I’m fascinated by the Bittlestone theory.
So a few questions for you, if you don’t mind.
First, what do you think of the idea that Paliki is ancient Ithaca and that it originally was separated from the rest of Cephalonia by a channel?
Second, how do your excavations fit into that theory? If there are ancient sites at Porros, then what does that do to Paliki? Do you agree that Cephalonia was ancient Same?
Third, do you find plausible the Bittlestone ideas about where Odysseus landed on his return, where Eumaios’s pig farm was, Raven’s Rock, Arethusa Spring, and so on?
Warmest wishes, and thanks so much for your guidance.
Thanks,
Nicholas Kristof
Columnist
ΠΗΓΗ : http://www.kefaloniatoday.com/2012/03/16/allilografia-tou-dr-antoni-vasilaki-me-ton-k-nicholas-kristof-schetika-me-tin-omiriki-ithaki.html


Σπήλαιο Δράκαινα

Εισαγωγή στην αρχαιολογική θέση
Το Σπήλαιο Δράκαινα βρίσκεται στο απόκρημνο και εντυπωσιακό Φαράγγι του Πόρου, ενός μικρού, τουριστικού θέρετρου στη νοτιοανατολική ακτή του νησιού της Κεφαλονιάς, στο Ιόνιο Πέλαγος [δείτε τον χάρτη].
Το Φαράγγι του Πόρου
Οι ανασκαφές που διεξήχθησαν από το 1992 έως το 2005 από την Εφορεία Παλαιοανθρωπολογίας και Σπηλαιολογίας Νοτίου Ελλάδος του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού έφεραν στο φως αρχαιολογικές επιχώσεις που μαρτυρούν τη χρήση του Σπηλαίου από την Νεότερη Νεολιθική (μέσα 6ης χιλιετίας) έως την Πρώιμη Εποχή του Χαλκού (μέσα 3ης χιλιετίας). Ύστερα από μια μακρά περίοδο εγκατάλειψης το Σπήλαιο επαναχρησιμοποιήθηκε από το τέλος του 7ου αιώνα έως τις αρχές του 2ου αιώνα π.Χ. ως Ιερό των Νυμφών και του Θεού Πάνα. Στη σύγχρονη εποχή το Σπήλαιο χρησιμοποιήθηκε ως μαντρί.
Το Σπήλαιο βρίσκεται σε υψόμετρο περίπου 70 μ. και αποτελεί ένα μικρό και ανοιχτό καρστικό έγκοιλο έκτασης περίπου 90 τ.μ. Περίπου τα 2/3 του χώρου καλύπτονται από ογκόλιθους, αποτέλεσμα της έντονης τεκτονικής δραστηριότητας σε διάφορα στάδια της γεωλογικής ιστορίας του.
Στρωματογραφία των νεολιθικών επιχώσεων
Το Αρχαιολογικό Πρόγραμμα Μελέτης των Προϊστορικών Επιχώσεων του Σπηλαίου Δράκαινα ξεκίνησε συστηματικά το 2004 και συνεχίζεται μέχρι σήμερα, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού και της Εφορείας Παλαιοανθρωπολογίας και Σπηλαιολογίας Νοτίου Ελλάδος, υπό τη διεύθυνση της αρχαιολόγου Δρ Γεωργίας Στρατούλη Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από κακόβουλη χρήση. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε την Javascript για να τη δείτε. και με τη συμμετοχή πολλών ερευνητών και φοιτητών από Πανεπιστήμια της Ελλάδας και του εξωτερικού. Οι ανασκαφές στα νεολιθικά στρώματα αποκάλυψαν ενδιαφέροντα αρχιτεκτονικά στοιχεία, όπως επάλληλα δάπεδα από ασβεστοκονίαμα που κάλυπταν μεγάλα τμήματα του Σπηλαίου, μια ασυνήθης αν όχι μοναδική πρακτική για νεολιθικά Σπήλαια στην Ελλάδα, και διάφορες εστίες, κατασκευασμένες από κυκλικά τοποθετημένες πέτρες και τριπτά εργαλεία σε δεύτερη χρήση. Η αρχαιολογική έρευνα έφερε στο φως πληθώρα μικρών ευρημάτων και διατροφικών καταλοίπων. Η μελέτη τους σε συνδυασμό με τα αποτελέσματα αρχαιομετρικών, παλαιοοικολογικών και πετρογραφικών ερευνών, στοχεύει στην ανασύνθεση της βιογραφίας της θέσης και στην κατανόηση της σημασίας του Σπηλαίου για τις νεολιθικές κοινότητες. Το Αρχαιολογικό Πρόγραμμα υποστηρίζεται από το Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού, το Δήμο Ελειού-Πρόννων, το Ίδρυμα Ι. Φ. Κωστόπουλου και το INSTAP.

Η Ανασκαφή
Το Σπήλαιο Δράκαινα, το ιστορικό της έρευνας και οι επιχώσεις του
Επιστημονικές και άλλες συγκυρίες έκαναν γνωστό το 1992 στην αρχαιολογική κοινότητα το μικρό καρστικό έγκοιλο, που βρίσκεται σε υψόμετρο περίπου 70 μ. στη Ν. πλευρά του απόκρημνου και επιβλητικού Φαραγγιού του Πόρου στην παράλια ζώνη της ΝΑ Κεφαλονιάς (Εικ. 1-3).
Εικ. 1
Εικ. 2
Από τότε το έγκοιλο αυτό ερευνάται από την Εφορεία Παλαιοανθρωπολογίας-Σπηλαιολογίας (πλέον) Νότιας Ελλάδας ως 'Σπήλαιο Δράκαινα', ενώ το 1994 εντάχθηκε στις συστηματικές ανασκαφές του Υπουργείου Πολιτισμού (Στρατούλη 2006, Χατζιώτου και Στρατούλη 2000, Χατζιώτου κ.ά. 1995).
Εικ. 3
Στον Προϊστορικό Τομέα των Ανασκαφών του Σπηλαίου εξελίσσεται από το 1999, με υπεύθυνη τη γράφουσα, ένα διεπιστημονικό ερευνητικό πρόγραμμα με την υποστή­ριξη του (νυν) ΥΠΠΟΤ, την ηθική και υλική συμπαράσταση του Δήμου Ελειού-Πρόννων Κεφαλληνίας και με χρηματοδοτήσεις κυρίως από το Institute for Aegean Prehistory (2003-2009) και το Ίδρυμα Ιωάννη Φ. Κωστόπουλου (2004-2006). Οι ανασκαφές στα προϊστορικά στρώματα του Σπηλαίου πραγματοποιήθηκαν κατά τα έτη 1992-1995, 1999-2002, 2004-2005 και αναπτύχθηκαν σε επιφάνεια έκτασης 48 τ.μ., από την οποία αφαιρέ­θηκαν περίπου 25 κ.μ. νεολιθικών επιχώσεων. Το σύνολο αυτών των επιχώσεων ελέγχθηκε και μέσω ξερού κοσκινίσματος χρησιμοποιώντας δύο επάλληλα χειροκίνητα κόσκινα διαφορετικής διαμέτρου. Επιπλέον, ένα μικρό τμήμα από τις εν λόγω επιχώσεις (> 150 δείγματα) υποβλήθηκε σε επίπλευση (water flotation).
Εικ. 4
Το Σπήλαιο Δράκαινα είναι μια αθέατη βραχοσκεπή στη σημερινή του κατάσταση, στο τοπογραφικά διακριτό Φαράγγι του Πόρου, που από αιώνες ‘γεφυρώνει’ τα παράλια της περιοχής με την παρακείμενη ενδοχώρα του νησιού. Σώζεται σε υπολειμματική μορφή λόγω κατάρρευσης τμήματος της οροφής του (Εικ. 4). Η ισχυρή τεκτονική δραστηριότητα, που αναπτύσσεται στο Ιόνιο, και άλλες φυσικές διεργασίες προκάλεσαν -ακόμη και στη διάρκεια της αρχαίας χρήσης του- αποσπάσεις τεμαχών από την ασβεστολιθική βραχομάζα, στην οποία είναι διανοιγμένο το έγκοιλο, και επέφεραν αλλαγές τόσο στη μορφή του ίδιου, όσο και στη μορφή του περιβάλλοντα χώρου του. Η έκταση του στεγασμένου (σήμερα) τμήματος του Σπηλαίου, το οποίο και ερευνάται, δεν υπερβαίνει τα 80 τ.μ., ενώ η μέγιστη έκτασή του κατά τους προϊστορικούς χρόνους υπολογίζεται σύμφωνα με πρόσφατα στρωματογραφικά δεδομένα σε περίπου 100 τ.μ. (Εικ. 5-6).
Εικ. 5
Εικ. 6
Στο ανώτερο τμήμα της επίχωσης του Σπηλαίου αποκαλύφθηκαν κατάλοιπα της χρήσης του ως ιερό αφιερωμένο στη λατρεία των Νυμφών σύμφωνα με επιγραφές και άλλα ευρήματα, πιθανώς και άλλων θεοτήτων (Πανός και Διός Αινησίου), από το τέλος του 7ου/αρχές του 6ου και μέχρι τις αρχές του 2ου προχριστιανικού αιώνα (Χατζιώτου 2007, Χατζιώτου και Στρατούλη 2000, Χατζιώτου κ.ά. 1995). Ακολουθεί ένα ευδιάκριτο και αρχαιολογικά στείρο στρώμα ερυθρής λατύπης, που αποτέθηκε στο Σπήλαιο με φυσικές διεργασίες και υπέρκειται της μεγάλου πάχους και πλούσιας επίχωσης των προϊστορικών χρόνων (Εικ. 7).
Εικ. 7
Το αρχαιολογικά αυτό στείρο στρώμα υπογραμμίζει την απουσία ανθρώπινης δραστηριότητας στη Δράκαινα για μεγάλο χρονικό διάστημα, περίπου από το 2400 και μέχρι το τέλος του 7ου αι. π.Χ. Τα παλαιότερα πολιτισμικά στρώματα του Σπηλαίου (Εικ. 8) χρονολογούνται βάσει σειράς βαθμονομημένων ραδιοχρονολογήσεων (calibrated BC) από τα μέσα της 6ης μέχρι μετά τα μέσα της 3ης χιλιετίας, συγκεκριμένα στο χρονικό διάστημα περίπου 5500-2350 π.Χ. (Stratouli et al. 1999). Σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες περιοδολογήσεις για το Προϊστορικό Αιγαίο, το Σπήλαιο Δράκαινα χρησιμοποιήθηκε κατά τη Νεότερη Νεολιθική Ι (ΝΝ Ι ή Ύστερη Νεολιθική για τη Δράκαινα: ~ 5500-4900/4800 π.Χ.), τη Νεότερη Νεολιθική ΙΙ (ΝΝ ΙΙ ή Χαλκολιθική για τη Δράκαινα: ~ 4800-3700 π.Χ.) και την Πρώιμη Εποχή του Χαλκού Ι και ΙΙ (~ 3500-2350 π.Χ.).
Κάτοψη Σπηλαίου

Στις στρωματογραφημένες επιχώσεις του σπηλαίου διασώζονται κατάλοιπα της προϊστορικής εποχής (Νεώτερη Νεολιθική ΙΙ, Πρωτοελλαδική Ι και ΙΙ) και ιστορικών περιόδων (υστεροαρχαϊκή και ελληνιστική). Το τέλος της προϊστορικής χρήσης ανάγεται σύμφωνα με τις C14 χρονολογήσεις στα 4543+140BP. Η ανθρώπινη δραστηριότητα διακόπτεται για διάστημα 2000 έτη έως περίπου τα τέλη του 6ου αι. π.Χ. Παράλληλα αξιοσημείωτη είναι και η αλλαγή της χρήσης του σπηλαίου. Κατά την προϊστορική εποχή χρησιμοποιείται ως χώρος ημιμόνιμης εποχιακής εγκατάστασης στα πλαίσια κτηνοτροφοπαραγωγικής οικονομίας, ενώ κατά τους ιστορικούς χρόνους αποτέλεσε χώρο ιερό, πιθανώς συνδεδεμένο με τη λατρεία των Νυμφών.

Βιβλιογραφικές αναφορές
Στρατούλη, Γ. 2006. Η «Σπηλιά της Δράκαινας» στον Πόρο της Κεφαλονιάς: Η Προϊστορική Επίχωση. Πρώτες εκτιμήσεις από τις ανασκαφικές περιόδους 1992-1995. Στο Πρακτικά της Α΄ Αρχαιολογικής Συνόδου Νότιας και Δυτικής Ελλάδος, Πάτρα, 9-12 Ιουνίου 1996: 647-656. Αθήνα: Τ.Α.Π.Α.
Stratouli, G., Facorellis, Y. και Maniatis, Y. 1999. Towards understanding the Late Neolithic and the Chalcolithic in the Ionian Islands, Western Greece: 14C evidence from the “Cave of Drakaina”, Poros, Cephalonia. Στο J. Evin, Chr. Oberlin, J.-P. Daugas και J.-F. Salles (επιμ. έκδ.), 14C et Archéologie. Actes du 3ème Congrès International, Lyon 6-20 avril 1998: 273-278. Mémoires de la Société Préhistorique Française 26, 1999 et Supplément 1999 de la Revue d’Archéométrie.

Χατζιώτου, Ε.-Μ. 2007. Η λατρεία των Νυμφών στο Σπήλαιο Δράκαινα του Πόρου Κεφαλονιάς. Στο Πρακτικά του Συνεδρίου του Δήμου Ελειού-Πρόννων για τα Γράμματα, την Ιστορία και τη Λαογραφία της περιοχής Πρόννων, Πόρος, 8-11 Σεπτεμβρίου 2005: 363-378. Θεσσαλονίκη: University Studio Press.

Χατζιώτου, Ε.-Μ. και Στρατούλη, Γ., 2000. Το Σπήλαιο Δράκαινα στον Πόρο Κεφαλονιάς. Στοιχεία για την προϊστορική χρήση του και για τη λαϊκή λατρεία στους ιστορικούς χρόνους. Στο Πρακτικά του ΣΤ΄ Διεθνούς Πανιονίου Συνεδρίου (Τόμος Πρώτος), Ζάκυνθος, 23-27 Σεπτεμβρίου 1997: 61-76. Θεσσαλονίκη: University Studio Press.
Χατζιώτου, Ε.-Μ., Στρατούλη, Γ. και Κοτζαμποπούλου, Ε., 1995. Η «Σπηλιά της Δράκαινας». Πρόσφατη έρευνα στον Πόρο Κεφαλονιάς (1992-1993), Αρχαιολογικά Ανάλεκτα εξ Αθηνών ΧΧΙΙ, 1989 (1995): 31-60.

Δεκέμβριος 2009
Δρ Γεωργία Στρατούλη
ΙΖ΄ Εφορεία Προϊστορικών &
Κλασικών Αρχαιοτήτων
59strat@otenet.gr
Ιστορικοί χρόνοι
Η Λατρεία των Νυμφών στο Σπήλαιο Δράκαινα του Πόρου Κεφαλονιάς
Η διερεύνηση των ανώτερων στρωμάτων της επίχωσης του Σπηλαίου Δράκαινα στο νότιο στεγασμένο τμήμα του άρχισε το 1992 και ολοκληρώθηκε σχεδόν το 2002 (Εικ. 1). Παραμένουν ακόμη προς έρευνα ορισμένοι μάρτυρες και τα δυτικότερα τετράγωνα Θ6, Ι4 , Ι5 και Ι6. Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι κατά τους ιΕικόνα 1στορικούς αιώνες το σπήλαιο, το οποίο βρίσκεται στην περιοχή της αρχαίας πόλης των Πρόννων, χρησιμοποιήθηκε ως ιερό. Το λατρευτικό χαρακτήρα του απέδειξαν υπολείμματα πυρών, άφθονα οστά αιγοπροβάτων και άλλων οικόσιτων ζώων, χρηστική αλλά και λεπτή αναθηματικού τύπου κεραμική, καθώς και πήλινα εικονιστικά αφιερώματα, δηλαδή προτομές, ανάγλυφα πλακίδια και ειδώλια.

Εικόνα 2Όπως προκύπτει από το αρχαιολογικό υλικό, η λατρεία άρχισε στα τέλη του 7ου και μέχρι τα μέσα περίπου του 5ου αι. π.Χ. ήταν ιδιαίτερη έντονη. Αργότερα, φαίνεται ότι όλο και λιγότεροι πιστοί ανέβαιναν στο ιερό σπήλαιο μέχρι που από τα τέλη του 4ου έως τις αρχές του 2ου αι. π.Χ. γνώρισε μία δεύτερη άνθηση. Η εγκατάλειψη του ιερού στον πρώιμο 2ο αι. π.Χ., εάν δεν συνέτρεξαν άλλοι λόγοι, π.χ. κάποιος σεισμός, θα μπορούσε ίσως να συνδεθεί με την κατάληψη του νησιού από τους Ρωμαίους το 189/188 π.Χ. Το σημαντικό αυτό αγροτικό ιερό ήταν αφιερωμένο στις Νύμφες, όπως αυτό βεβαιώνουν δύο εγχάρακτες επιγραφές πάνω σε δύο ελληνιστικά αγγεία του 3ου αι. π.Χ. Στο λαιμό αμφορέα διαβάζουμε την επιγραφή … ΙΑΝΥΝΦΑΙΣ, όπου τα δύο τελευταία γράμματα της χαμένης Εικόνα 3πρώτης λέξης πρέπει να είναι η κατάληξη του ονόματος της αναθέτριας του αγγείου (Εικ. 2). Το αντίθετο συμβαίνει με τη δεύτερη επιγραφή ΑΠΑΝΑΔΑΣΝ… στο χείλος μελαμβαφούς κανθάρου, όπου έχουμε ολόκληρο το όνομα του αναθέτη και το πρώτο μόνο γράμμα Ν της δεύτερης λέξης, η οποία μπορεί να συμπληρωθεί με αρκετή βεβαιότητα ΝΥΝΦΑΙΣ (Εικ. 3).

Δραστηριότητες στο Ιερό

Στο τ. Β6 βρέθηκε μικρός κυκλικός βόθρος, διαμ. 0,40 μ. και βάθους 0,30 μ. που έδωσε λίγα οστά ζώων και κεραμική του 6ου αι. π.Χ., ενώ στα τ. Δ4, Δ5, Γ4, Γ5 αποκαλύφθηκαν τα κατάλοιπα δύο επάλληλων πυρών, του 6ου επίσης αι. π.Χ., που έδωσαν μαζί με τις γύρω τους παραμερισμένες στάχτες πολλά θραύσματα αγγείων πόσης και μερικά άλλα διαφορετικού προορισμού σχημάτων. Πολλά από τα θραύσματα αυτά συγκολλήθηκαν και απάρτισαν αποσπασματικά, αλλά και ολόκληρα αγγεία, τα οποία, όπως φαίνεται, είναι τα μόνα που διασώθηκαν στην αρχική μετά την χρησιμοποίησή τους θέση. Είναι πολύ πιθανόν τα αγγεία αυτά να χρησιμοποιήθηκαν από τους πιστούς κατά τα θυσιαστήρια γεύματά τους και να εναποτέθηκαν μετά, ως αφιερώματα, στον προστατευμένο δίπλα στο βραχώδες τοίχωμα του σπηλαίου χώρο.

Στο τ. Ζ4 εντοπίστηκε χώρος απόρριψης υπολειμμάτων γευμάτων γύρω από φωτιές. Πρόκειται για ένα σχεδόν τετράγωνο, διαστ. 2,10x2,20 μ., αβαθή λάκκο, πληρωμένο με χώματα, στάχτες και λίγα κάρβουνα που περιείχαν λίγη σχετικά κεραμική και άφθονα οστά ζώων.
Τέλος, από καθαρισμούς του ιερού στα ελληνιστικά χρόνια προέρχεται το περιεχόμενο δύο μικρών αποθετών στο βορειότερο τμήμα του ανασκαμμένου χώρου (τ. Β5/Β6 και τ. Γ5) καθώς και ενός μεγάλου ημικυκλικού αποθέτη στο μυχό του σπηλαίου (τ. Β2/Β3 και Γ2/Γ3), διανοιγμένου μέσα στα προϊστορικά στρώματα. Το ενδιαφέρον του τελευταίου έγκειται στο γεγονός ότι από αυτόν προέρχεται το σύνολο σχεδόν των πήλινων εικονιστικών αφιερωμάτων του ιερού, αφού μόνο 5 ολόκληρα ή σχεδόν ολόκληρα και ελάχιστα μικρά θραύσματα βρέθηκαν σε όλη την υπόλοιπη ερευνηθείσα έκταση του σπηλαίου.



Κεραμική

Εικόνα 4Ενδιαφέρουσα είναι η λεπτή κεραμική από το σπήλαιο, τόσο για την ποικιλία των σχημάτων, όσο και για την προέλευση μεγάλου ποσοστού της από την Κόρινθο, την Αττική, την Ηλεία και από άλλες πιθανώς περιοχές, πράγμα που δείχνει τις έντονες εμπορικές σχέσεις της Κεφαλληνίας με τα μεγάλα ελληνικά κέντρα αγγειοπλαστικής. Μεταξύ των σχημάτων κυριαρχούν τα αγγεία πόσης, δηλαδή σκύφοι (Εικ. 4), κάνθαροι (Εικ. 5), κοτύλες και κύλικες, ενώ τα πιάτα, οι πυξίδες και τα αγγεία υγρών προσφορών, όπως οινοχόες, λύκυθοι, αμφορίσκοι κ.α., εκπροσωπούνται με πολύ λιγότερα δείγματα. Θα πρέπει εδώ να σημειωθεί ότι η γραπτή κορινθιακή και αττική κεραμική είναι περιορισμένη. Εικόνα 5Από τα θραύσματα, που βρέθηκαν, ελάχιστα ολόκληρα αγγεία απαρτίστηκαν, όπως μία κορινθιακή κοτύλη με παράσταση Σφιγγών του τέλος του 6ου αι π.Χ. Βρέθηκαν επίσης τρία θυμιατήρια και ελάχιστα θραύσματα λυχναριών. Τέλος, εκτός από τη λεπτή το ιερό έδωσε και αρκετή χονδροειδή κεραμική, δηλαδή θραύσματα από αμφορείς, λοπάδες και χύτρες.

Τα αγγεία από το σπήλαιο χρησιμοποιήθηκαν είτε ως σκεύη λατρείας, είτε ως σκεύη πόσης, παρασκευής και κατανάλωσης φαγητού κατά τα εορταστικά θυσιαστήρια γεύματα. Πολλά από αυτά, ιδιαίτερα τα καλύτερης ποιότητας και ασφαλώς τα ενεπίγραφα, αφιερωμένα στις Νύμφες, αγγεία θα προσφέρθηκαν μετά τη χρησιμοποίησή τους ή εξ’ αρχής ως αναθήματα στις θεότητες του σπηλαίου. Τέλος, ως δώρα στις θεότητες εναποτέθηκαν, άδεια ή γεμάτα με κάποια υγρή προσφορά, Εικόνα 6τα πολυάριθμα μικρογραφικά αγγεία που βρέθηκαν, από τα οποία τα περισσότερα είναι κορινθιακά και αποτελούνται κυρίως από κοτυλίσκες (Εικ. 6) και σκυφίδια, και σε πολύ μικρότερο ποσοστό από ομφαλωτά φιαλίδια, κρατηρίσκους και μερικά άλλα σχήματα.

Εικονιστικά Αφιερώματα

Εικόνα 7Εκτός από τέσσερα χειροποίητα ειδώλια, από τα οποία τα τρία είναι πτηνόμορφα και ίσως να ανήκουν σε κυκλικούς λατρευτικούς χορούς (Εικ. 7), όλα τα υπόλοιπα εικονιστικά αφιερώματα είναι κατασκευασμένα με μήτρα. Τα περισσότερα από αυτά αποτελούν προϊόντα μαζικής, εγχώριας πιθανότατα παραγωγής, με ξένες κορινθιακές κυρίως επιδράσεις.

Οι ανδρικές μορφές περιορίζονται σε δύο ανάγλυφα πλακίδια που εικονίζουν την ίδια ανδρική γεροντική μορφή, ένα αποσπασματικό ειδώλιο Πανός που παίζει τη σύριγγα, και σε ένα επίσης αποσπασματικό ειδώλιο του τύπου των γυμνών, καθιστών στο έδαφος, μικρών αγοριών. Αντίθετα, πολλές είναι οι πήλινες εικόνες που παριστάνουν γυναικείες μορφές. Εικόνα 8Το μεγαλύτερο ποσοστό τους αποτελούν οι γυναικείες προτομές με χαμηλή ανοιχτή στεφάνη ή κυλινδρικό πόλο στο κεφάλι. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει για τη ποιότητα και την καλή διατήρηση του προσώπου μία μεγάλη υστεροαρχαϊκή προτομή με στεφάνη και πέπλο που διατηρεί υπολείμματα από τα αρχικά της χρώματα (Εικ. 8).

Εικόνα 9Σε σχέση με τις προτομές τα ειδώλια είναι ολιγάριθμα και εκτός από πέντε καθιστά, τα τρία του γνωστού κορινθιακού τύπου της ένθρονης με πόλο και περιστέρι θεότητας (Εικ. 9), όλα τα άλλα είναι όρθια και ανήκουν σχεδόν στο σύνολό τους σε συμπλέγματα κυκλικών χορών τεσσάρων γυναικείων μορφών γύρω από μορφή αυλητή. Διακρίνονται τέσσερις τύποι ένας με σανιδόμορφες γυναικείες μορφές, που διατηρούν ίχνη των χρωμάτων τους, του 6ου αι. π.Χ., ένας δεύτερος με πεπλοφόρους του 5ου αι. π.Χ. (Εικ. 10) καθώς και δύο ελληνιστικοί τύποι του τέλους του 4ου ή του 3ου αι. π.Χ., από τους οποίους δείχνουμε τον ένα με χορεύτριες που φορούν ζωσμένο ψηλά, κάτω από το στήθος, πτυχΕικόνα 10ωτό χιτώνα. Κυκλικό χορό γυναικών εικονίζει και ανάγλυφος δίσκος του τέλους του 4ου αι. π.Χ., του οποίου βρέθηκε μόνο ένα μικρό απότμημα με δύο αποσπασματικά σωζόμενες γυναικείας μορφές.

Εκτός από τα σχετικά με τις Νύμφες ευρήματα, όπως είναι το ειδώλιο του Πανός, οι κυκλικοί χοροί και κυρίως οι επιγραφές, θα πρέπει να αναφερθούμε και στα ανάγλυφα πλακίδια με την ανδρική γεροντική μορφή. Αν και δεν είναι δυνατό με το υπάρχον αρχαιολογικό υλικό να επιβεβαιωθεί επιγραφικά, πιστεύουμε ότι εικονίζουν τον Δία Αινήσιο, τον λατρευόμενο από όλους του αρχαίους Κεφαλλήνες στην κορυφή του Αίνου καιρικό θεό.
                                                                                                                                   Σεπτέμβριος 2009
Ευαγγελία-Μιράντα Χατζιώτη
  ΠΗΓΗ : http://www.drakainacave.gr/


Η ΑΡΧΑΙΑ ΚΡΑΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΟΧΥΡΩΜΑΤΙΚΟ ΤΕΙΧΟΣ ΣΤΑ ΡΑΖΑΤΑ


Η αρχαία Κράνη βρίσκεται στη ΝΑ πλευρά του κόλπου του Κουτάβου, σ’ απόσταση 1χλμ. από το Αργοστόλι. Η κατοίκηση της περιοχής μαρτυρείται από τα προϊστορικά χρόνια, σύμφωνα με κεραμική που συγκεντρώθηκε από την ακρόπολη της, ενώ ένας αιγυπτιακός σκαραβαίος, που χρονολογείται στην εποχή του Φαραώ της Αιγύπτου Τούθμωσι του Γ΄ (1504 – 1450 π.Χ.) αποτελεί δείγμα των άμεσων, ή έμμεσων επαφών της με την Αίγυπτο. Στην κλασική και ελληνιστική περίοδο (5ος αι. π.Χ. – αρχές 2ου αι. π.Χ.) αποτελούσε μία από τις τέσσερις πόλεις – κράτη της Κεφαλονιάς και έλεγχε όλο το δυτικό τμήμα του νησιού. Όπως και οι άλλες πόλεις, κόβει χάλκινα και αργυρά νομίσματα. Στις παραστάσεις τους εμφανίζεται το μονόγραμμα της πόλης και σύμβολα που σχετίζονται με τις θρησκευτικές πεποιθήσεις και τις παραγωγικές δραστηριότητες των κατοίκων της. Η ακρόπολη της Κράνης καταλαμβάνει τις κορυφές των λόφων Πεζούλες και Καστέλλι. Το ΒΑ μέτωπό της ενισχύεται από μεγάλο ορθογώνιο πύργο, ενώ σ’ αυτό ανοίγονται δύο πύλες, από τις οποίες η μία καταργήθηκε και κτίστηκε με τοίχο κατά τη ρωμαϊκή περίοδο. Εκτός του τείχους που περιβάλλει την ακρόπολη, υπάρχουν σκέλη, τα οποία αρχίζουν από τις κορυφές, ακολουθούν τα πρανή των λόφων και καταλήγουν στους πρόποδες, περικλείοντας έτσι μεγάλες εκτάσεις. Τα τείχη είναι κτισμένα κατά το πολυγωνικό και το τραπεζιόσχημο σύστημα δόμησης.
Στο ΝΑ άκρο της ακρόπολης, στις Πεζούλες, σώζονται τα θεμέλια αταύτιστου ναού εν παραστάσι των αρχαϊκών / πρώιμων κλασσικών χρόνων (6ος αι. π.Χ. – 5ος αι. π.Χ.). Στα νότια του ναού σώζονται τα κατάλοιπα ρωμαϊκής στοάς και αναλημματικού τοίχου, που συγκρατεί μια ράμπα.
Εκτός των τειχών και στις βόρειες υπώρειες του Καστελλίου, στα ερείπια της εκκλησίας της Αγίας Τριάδας, υπάρχει εντοιχισμένο αρχαίο οικοδομικό υλικό από κατεστραμμένο ιερό, το οποίο έχει αποδοθεί στη λατρεία της Δήμητρας και της Περσεφόνης. Από το χώρο προήλθε ενεπίγραφο, βαθμιδωτό βάθρο με αφιέρωση στη Δήμητρα και την Κόρη, που σήμερα εκτίθεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Αργοστολίου.

Στις νότιες πλαγιές των λόφων Καστέλλι και Πεζούλες, είναι κτισμένη αμφιθεατρικά η αρχαία πόλη της Κράνης.
Το τέλος των πόλεων κρατών στο νησί επήλθε το 188 π.Χ.. Η Κράνη παραδίνεται, ύστερα από διαπραγματεύσεις, στους Ρωμαίους και αναγκάζεται να δώσει είκοσι άνδρες ως ομήρους. Σε όλη τη Μεσόγειο επικρατεί την εποχή αυτή η λεγόμενη PaxRomana και επομένως δεν υφίσταται λόγος πια να χρησιμοποιούνται τα οχυρωματικά τείχη. Η κατοίκηση της πόλης συνεχίστηκε και στα ρωμαϊκά χρόνια. Πρόσφατη ανασκαφική έρευνα, ΝΔ της ακρόπολης, έφερε στο φως δύο συγκροτήματα της ρωμαϊκής περιόδου.
Οι σωστικές ανασκαφές (Μελπ. Ανδρεάτου) στην Κράνη έφεραν στο φως κεραμικό κλίβανο αρχαϊκών χρόνων, κτίσματα ρωμαϊκών χρόνων, αρχαίους λιθόστρωτους δρόμους.
Όσον αφορά στους πρώτους χριστιανικούς αιώνες, οι πληροφορίες μας για την Κράνη είναι ελάχιστες και προέρχονται από τη γύρω περιοχή. Ενώ, κατά τους μεσαιωνικούς χρόνους, ο λόφος Καστέλλι χρησιμοποιείται για αμυντικούς λόγους. Επισκευάζεται το αρχαίο τείχος και κατασκευάζεται νέο στη ΝΑ πλευρά του.

ΒΔ της ακρόπολης της αρχαίας Κράνης βρίσκεται το οχυρωματικό τείχος στα Ραζάτα, που αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της αρχαίας Κράνης. Χρονολογείται στους κλασικούς και ελληνιστικούς χρόνους και διατηρείται σε άριστη κατάσταση. Χτίστηκε για να προστατέψει την Κράνη από την αντίπαλη πόλη της Σάμης, καθώς οι τέσσερις Πόλεις - Κράτη της εποχής βρίσκονταν σε συνεχείς αντιδικίες μεταξύ τους.
Είναι κτισμένο από ντόπιο ασβεστόλιθο κατά το πολυγωνικό και το τραπεζιόσχημο σύστημα δόμησης και εξωτερικά ενισχύεται με πύργους. Οι τεράστιες διαστάσεις των λιθοπλίνθων του ήταν αρκετές ώστε να καθιερωθεί στη συνείδηση των ντόπιων ως «Κυκλώπειο» τείχος. Ωστόσο, ο όρος αυτός είναι αδόκιμος, καθώς αναφέρεται σε οχυρώσεις της μυκηναϊκής περιόδου (2η χιλιετία π.Χ.), όπως των Μυκηνών και της Τίρυνθας στην Αργολίδα.
Η διέλευση εντός του χώρου των τειχών, γίνεται από μία μεγάλη κεντρική πύλη.


Βιβλιογραφία:
Καββαδίας, Π. 1909, Προϊστορική Αρχαιολογία εν Ελλάδι, Αθήναι.
Καλλιγάς, Π. Γ. 1969, ΑΔ 24, Β΄2 Χρονικά.
Κυπαρίσσης, Ν 1919, Κεφαλληνιακά, ΑΔ 5, 85.
Μαρινάτος, Σπ. 1932, Αι ανασκαφαί Goekoop εν Κεφαλληνία, ΑΕ 1932.
Παρτς, Ι. 1892, Κεφαλληνία και Ιθάκη, Γεωγραφική μονογραφία.
Randsborg, K. (εκδ.) 2002, Acta Archaeologica 73:1, 2-2002 Acta Archaeologica Supplementa IV: 1, 2. Kephallenia, ArchaeologyandHistory.
Σωτηρίου, Α. 2000, Νεότερα στοιχεία της αρχαίας μνημειακής τοπογραφίας της νήσου Κεφαλονιάς, Πρακτικά Στ΄ Διεθνούς Πανιόνιου Συνεδρίου, Α’, Ζάκυνθος, 23-27 Σεπτεμβρίου 1997, Θεσσαλονίκη, 105-123.
Σωτηρίου, Α. 2006, Αρχαία μνημειακή τοπογραφία Κεφαλονιάς, Πρακτικά Α’ Αρχαιολογικής Συνόδου Νότιας και Δυτικής Ελλάδος, Πάτρα 9 - 12 Ιουνίου 1996, 657-670.



ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΣΑΜΗΣ
sami
Η αρχαία Σάμη είναι μία από τις τέσσερις πόλεις της Κεφαλληνιακής τετράπολις όπως αναφέρει ο Θουκυδίδης. Όπως και οι άλλες πόλεις Κράνη, Πάλλη και Πρόννοι, ήταν ανεξάρτητη και αυτόνομη, ακολουθούσε την δική της εξωτερική πολιτική και έκοβε τα δικά της χάλκινα και αργυρά νομίσματα, στα οποία εμφανίζεται το μονόγραμμα της πόλης και παραστάσεις σχετικές με τις θρησκευτικές πεποιθήσεις και τις παραγωγικές δραστηριότητες των κατοίκων της. Οι δύο ακροπόλεις της, η εκτεταμένη οχύρωση και η πόλη καταλαμβάνουν τους λόφους στις θέσεις «Παλαιόκαστρο» και «Άγιοι Φανέντες» που βρίσκονται ανατολικά του ομώνυμου σύγχρονου οικισμού. Η ελευθερία και η αυτονομία της πόλης της Σάμης καταλύεται το 188 π.Χ. ύστερα από τετράμηνη πολιορκία των ρωμαϊκών στρατιωτικών δυνάμεων, που ηγείτο ο Ρωμαίος Ύπατος Μάρκος Φούλβιος Ναβιλίτωρ.

Η πόλη μετά από μία μακροχρόνια περίοδο μαρασμού γνωρίζει τη δεύτερη ανθηρή περίοδό της. Εφοδιάζεται με δημόσια οικοδομήματα, λουτρικές εγκαταστάσεις και κοινωφελή έργα, ενώ ταυτόχρονα οργανώνονται τα νεκροταφεία της. Οι ιδιωτικές κατοικίες της δε στερούνται της πολυτέλειας των άλλων οικιών που βρίσκονται στα μεγάλα αστικά κέντρα. Τα περισσότερα κινητά ευρήματα προέρχονται από τους τάφους, είναι πλούσια και εντυπωσιακά. Τόσο από τις σωστικές ανασκαφές, όσο και από τα υποέργα «Ανάπλαση-Ανάδειξη ακροπόλεων Σάμης (Κυάτις, Παλιόκαστρο)» και «Αποχέτευση ακαθάρτων και όμβριων υδάτων - εγκατάσταση βιολογικού καθαρισμού Σάμης Κεφαλληνίας», ολοένα και περισσότερα στοιχεία έρχονται στο φως που εμπλουτίζουν τις γνώσεις μας για τον πολεοδομικό ιστό των διαδοχικών οικιστικών φάσεων της Σάμης και για τις συνήθειες των κατοίκων της.

Η πρόσφατη αρχαιολογική έρευνα στη Σάμη (Αθ. Δελλής) έλυσε το τοπογραφικό πρόβλημα της οχύρωσης της αρχαίας πόλης καθώς αποκαλύφθηκαν τμήματα του παράλιου τείχους, και εντοπίσθηκε το λιμάνι των κλασικών χρόνων από μία λίθινη δέστρα στην πλατεία Κωνσταντάτου. Έδειξε ακόμη ότι η Σάμη διανύει τη δεύτερη ακμή της στα ρωμαϊκά χρόνια και κοσμείται με δημόσια και ιδιωτικά κτίρια. Τεκμηριώθηκε επίσης η ύπαρξη του βόρειου και του δυτικού νεκροταφείου της πόλης με τάφους από τα πρωτογεωμετρικά μέχρι τα ύστερα ρωμαϊκά χρόνια πλούσιους σε κτερίσματα.Βιβλιογραφία:D’Agostino B., & A. Soteriou 1998,Campania in the framework of the earliest Greek colonization in the west, Euboica, L’ Eubea e la Presenza Euboica in Calcidica e in Occidente, Napoli, 355–368.
Καλλιπολίτης, Β. 1960, Ανασκαφαί εν Κεφαλληνία, ΠΑΕ, 128-134.
Παρτς, Ι. 1892, Κεφαλληνία και Ιθάκη, Γεωγραφική μονογραφία.
Randsborg, K. (εκδ.) 2002, Acta Archaeologica 73:1, 2-2002 Acta Archaeologica Supplementa IV: 1, 2. Kephallenia, ArchaeologyandHistory.
Σωτηρίου, Α. 2000, Νεότερα στοιχεία της αρχαίας μνημειακής τοπογραφίας της νήσου Κεφαλονιάς, Πρακτικά Στ΄ Διεθνούς Πανιόνιου Συνεδρίου, Α΄, Ζάκυνθος, 23-27 Σεπτεμβρίου 1997, Θεσσαλονίκη, 105-123.
Σωτηρίου, Α. 2006, Αρχαία μνημειακή τοπογραφία Κεφαλονιάς, Πρακτικά Α΄ Αρχαιολογικής Συνόδου Νότιας και Δυτικής Ελλάδος, Πάτρα 9 - 12 Ιουνίου 1996, 657-670.



ΡΩΜΑΪΚΟ ΒΑΛΑΝΕΙΟ ΣΤΗ ΣΑΜΗ
Το ρωμαϊκό λουτρό ανακάφηκε κατά τα έτη 1959 και 1960 από τον Β. Καλλιπολίτη. Βρίσκεται εντός του σύγχρονου οικισμού της Σάμης. Οι τοίχοι του σώζονται σε μεγάλο ύψος που φτάνει τα 4μ. Από το συγκρότημά του διατηρούνται αρκετοί χώροι ανάμεσα στους οποίους, χώροι ψυχρού και ζεστού λουτρού, υπόκαυστοι χώροι και ένας αύλιος χώρος, με ψηφιδωτό δάπεδο. Ακόμη και σήμερα ένας από τους θαλάμους του σώζει εν μέρει στους τοίχους του το σύστημα κυκλοφορίας του θερμού αέρα στο εσωτερικό του. Το οικοδόμημα καταστράφηκε από σεισμό πιθανότατα στις αρχές του 6ου μ.Χ. αι.
Χρονολόγηση: 3ος μ.Χ. αι.
Βιβλιογραφία:Καλλιπολίτης, Β. 1960, Ανασκαφαί εν Κεφαλληνία, ΠΑΕ, 128-135.
Randsborg, K. (εκδ.) 2002, Acta Archaeologica 73:1, 2-2002 Acta Archaeologica Supplementa IV: 1, 2. Kephallenia, Archaeology and History.
ΑΡΧΑΙΟΣ ΝΑΟΣ ΣΤΗ ΣΚΑΛΑ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑΣ
rakospito

Κοντά στη ρωμαϊκή έπαυλη της Σκάλας, στην επαρχιακή οδό Σκάλας - Πόρου και στη θέση Άγιος Γεώργιος διατηρούνται τα θεμέλια ενός αρχαϊκού ναού δωρικού ρυθμού. Βρίσκεται στην παρειά της κλασικής πόλης των Πρόννων.
Ο ναός αποτελείται από πρόδομο εν παραστάσι, επιμήκη σηκό, αβαθή οπισθόδομο εν παραστάσι και πτερό. Βρέθηκαν λίθοι από την ανωδομή και τμήματα από τη στέγη του, όπως θραύσματα σίμης και υδρορροών, χωρίς ωστόσο να είναι δυνατό να αποκατασταθεί ικανοποιητικά η αρχική μορφή του. Οικοδομικό υλικό του ναού είχε εξάλλου χρησιμοποιηθεί στους τοίχους και την Αγία Τράπεζα του παρακείμενου εξωκκλησίου του Αγ. Γεωργίου. Ο ναός ανήκει σε ιερό, το οποίο περικλείεται από περίβολο. Το ιερό περιλαμβάνει επιπλέον μία στοά νότια του ναού, στραμένη προς αυτόν, η οποία έχει ανασκαφεί μερικώς. Δυστυχώς από την ανασκαφική έρευνα δεν προέκυψαν στοιχεία ταύτισης της λατρευόμενης θεότητας.
Ο ναός ερευνήθηκε από το Σπ. Μαρινάτο το 1960 και το 1969 από τον Π. Καλλιγά χωρίς να έχει ολοκληρωθεί η ανασκαφή του. Πρόσφατα εντοπίστηκε το πτερό από τον Α. Σωτηρίου κατά τις εργασίες καθαρισμού του χώρου.
Βιβλιογραφία: Riemann, O. 1879, RecherchesarcheologiquessurlesilesIoniennes, II Cephalonie.
Μαρινάτου, Σπ. 1962, Κεφαλληνία. Ιστορικός και Αρχαιολογικός Περίπατος, Τ.Ε.Τ. Κεφαλληνίας.
Καλλιγάς, Π. 1969, ΑΔ 24, Β΄2 Χρονικά, 273-275.
Σωτηρίου, Α. 2001-2002, ΑΔ, Χρονικά, υπό έκδοση.

ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΑΥΛΗ ΣΚΑΛΑΣ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑΣ
epavli
Η ρωμαϊκή έπαυλη βρίσκεται πλησίον του σύγχρονου οικισμού της Σκάλας, σε μικρή απόσταση από τη θάλασσα. Κατασκευάστηκε τον 2ο μ.Χ. αι., ενώ πρέπει να καταστράφηκε τον 4ο μ.Χ. αι. από πυρκαγιά. Ανήκει στον τύπο της αγροτικής έπαυλης. Από τους έξι χώρους που διατηρήθηκαν, οι τέσσερις φέρουν ψηφιδωτά δάπεδα, ενώ ο έκτος χώρος είναι υπαίθρια αυλή. Η κύρια είσοδος του κτιρίου ήταν στα νότια, όπου η διέλευση θα πρέπει να γινόταν με ξύλινη γέφυρα, καθώς κατά μήκος της νότιας πλευράς υπήρχε η κοίτη ενός χειμάρρου.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η διακόσμηση των ψηφιδωτών δαπέδων, τόσο για την πολυχρωμία των σύνθετων γεωμετρικών και φυτικών μοτίβων, όσο και για τις εικονιστικές παραστάσεις. Στο κεντρικό τμήμα του ψηφιδωτού δαπέδου του προθάλαμου παριστάνεται ο Φθόνος με την μορφή νεαρού άνδρα, ο οποίος δέχεται επίθεση από τέσσερα θηρία.



Στο κάτω τμήμα της παράστασης υπάρχει επιγραφή στην οποία αναφέρεται ο Κρατερός ως ο καλλιτέχνης του ψηφιδωτού. Εικονιστική παράσταση φέρει και το ψηφιδωτό δάπεδο του 2ου χώρου, όπου παριστάνεται τελετουργικό θυσίας. Απεικονίζονται εκατέρωθεν ενός βωμού δυο παιδιά σε στάση σεβασμού και χαμηλότερα τα ζώα που πρόκειται να θυσιαστούν. Στο κάτω τμήμα της παράστασης υπάρχει επιγραφή η οποία αναφέρεται στο τελετουργικό της θυσίας και στους τιμώμενους θεούς. Τα ψηφιδωτά δάπεδα του 3ου και 4ου χώρου φέρουν γεωμετρική διακόσμηση.

Ψηφιδωτό δάπεδο από τη ρωμαϊκή έπαυλη της Σκάλας Κεφαλονιάς με απεικόνιση παράστασης θυσίας
Ψηφιδωτό δάπεδο από τη ρωμαϊκή έπαυλη της Σκάλας Κεφαλονιάς με απεικόνιση παράστασης θυσίας


Πάνω σε τμήμα της έπαυλης (στα ανατολικά του 3ου χώρου), χτίστηκε παλαιοχριστιανικός ναός, ο οποίος διατηρήθηκε μέχρι τον 9ο, ή 10ο μ.Χ. αι. οπότε καταστράφηκε από πυρκαγιά.
Η ρωμαϊκή έπαυλη ήρθε στο φως το 1957, μετά από ανασκαφή του Β. Καλλιπολίτη.
Σήμερα ο αρχαιολογικός χώρος είναι επισκέψιμος.
Βιβλιογραφία: Καλλιπολίτη, Β. 1961-62, Ανασκαφή ρωμαϊκής επαύλεως εν Κεφαλληνία, ΑΔ 17, Α΄ Μελέτες, 1-31.
Παρτς, Ι. 1892, Κεφαλληνία και Ιθάκη, Γεωγραφική μονογραφία, Αθήνα.
Daux, G. 1963, Sur une epigramme de Cephalonie, BCH 87, 636-638.

ΝΕΚΡΟΤΑΦΕΙΟ ΘΑΛΑΜΟΕΙΔΩΝ ΤΑΦΩΝ ΣΤΑ ΜΑΖΑΡΑΚΑΤΑ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑΣ


Το μεγαλύτερο Μυκηναϊκό νεκροταφείο της Κεφαλονιάς αποκαλύφθηκε στην περιοχή των Μαζαρακάτων. Εντοπίστηκε και ερευνήθηκε πρώτη φορά το 1813 από τον αρμοστή του νησιού Colonel de Bosset. Το 1899 εντοπίζει το νεκροταφείο ο Π. Καββαδίας και συνεχίζει τις ανασκαφές το 1908-1909. Συνολικά ερευνήθηκαν από τον Colonel de Bosset και τον Καββαδία 16 θαλαμοειδείς τάφοι, οι οποίοι περιείχαν 83 ταφές. Ο 17ος τάφος ήρθε στο φως το 1951 όταν κατέρρευσε ο δρόμος. Ερευνήθηκε από τον Σπ. Μαρινάτο και στη συνέχεια καλύφθηκε.


Όλοι οι τάφοι είναι λαξευμένοι στο φυσικό βράχο (ψαμμίτης), χρονολογούνται στη Μυκηναϊκή εποχή, έχουν χρησιμοποιηθεί κατά το χρονικό διάστημα 1390/70-1060/40 π.Χ. Αποτελούνται από το δρόμο, την είσοδο  και το θάλαμο. Στην κάτοψη των ερευνημένων τάφων διαπιστώνεται αρχιτεκτονική ποικιλία ως προς το μέγεθος των δρόμων, το σχήμα και τις διαστάσεις των θαλάμων. Οι δρόμοι συχνά έχουν μεγάλο μήκος που φτάνει τα 8,50μ. και τα 10μ, οδηγούν στην είσοδο και από εκεί στο θάλαμο. Η είσοδος είναι στενότερη του δρόμου, δεν έχει πάντα κανονικό σχήμα και συνήθως μετά τον ενταφιασμό φράζεται με ξερολιθιά. Οι διαστάσεις των θαλάμων ποικίλουν, άλλοι είναι μικροί (1,60μ.x1,35μ.) με λίγες ταφές και άλλοι μεγαλύτεροι (5,50μ.x6,50μ.) με περισσότερες ταφές. Ποικίλει επίσης και το σχήμα των θαλάμων καθώς υπάρχουν τετράγωνοι, τραπεζιόσχημοι και ελλειπτικοί. Στο εσωτερικό των θαλάμων ανοίγονται αρκετοί λάκκοι για τον ενταφιασμό των νεκρών. Οι περισσότεροι έχουν διαστάσεις περίπου όσο το φυσικό μέγεθος ενός άντρα ή και μεγαλύτερο. Το βάθος των λάκκων ποικίλει, ο βαθύτερος έχει βάθος 2,50μ. Οι νεκροί θάβονται σε συνεσταλμένη στάση είτε στα δεξιά είτε στα αριστερά. Οι τάφοι χρησιμοποιούνται αρκετές φορές καθώς επικρατεί το έθιμο της ανακομιδής. Tα αντιπροσωπευτικά κτερίσματα από το νεκροταφείο των Μαζαρακάτων παρουσιάζονται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Αργοστολίου.
mazarakata
Βιβλιογραφία:
Καββαδίας, Π.1909, Προϊστορική Αρχαιολογία εν Ελλάδι, Αθήναι.
Μαρινάτος, Σπ. 1951, Ανασκαφαί εν Κεφαλληνίαι, ΠΑΕ, 184-186.
Μόσχος, Ι. 2007, Περιοχή των Πρόννων και η ανατολική ακτή της Κεφαλονιάς πριν από την ιστορία. Τοπογραφία της νήσου, κατάλογος των θέσεων και συμπεράσματα, Πρακτικά Συνεδρίου για τα Γράμματα, την Ιστορία και την Λαογραφία της Περιοχής των Πρόννων, Πόρος Κεφαλονιάς 2005, 227-324.
Souyoudzoglou – Haywood, Chr. 1999, The Ionian Islands in the Bronze Age and Early Iron Age.
 Θέατρο - Ωδείο του Φισκάρδου
Στο Φισκάρδο, αποκαλύφθηκαν οι τέσσερις σειρές εδωλίων του αρχαίου θεάτρου ή ωδείου, ρωμαϊκό βαλανείο, ταφικοί θάλαμοι αντίστοιχοι με τα μαυσωλεία της Νικόπολης και πλούσια κατάλοιπα από μία πόλη που ήταν σημαντικός ναυτικός σταθμός και εύρωστη οικονομικά πόλη των ρωμαϊκών χρόνων.
 στο Φισκάρδο αποκαλύφθηκαν οι τέσσερις σειρές εδωλίων του αρχαίου θεάτρου ή ωδείου, ρωμαϊκό βαλανείο, ταφικοί θάλαμοι αντίστοιχοι με τα μαυσωλεία της Νικόπολης και πλούσια κατάλοιπα από μία πόλη που ήταν σημαντικός ναυτικός σταθμός και εύρωστη οικονομικά πόλη των ρωμαϊκών χρόνων.

Το θέατρο - ωδείο του Φισκάρδου
                                                    Το θέατρο - ωδείο του Φισκάρδου

Πηγή : http://www.kefalonitikanea.gr/2011/10/4_16.html#ixzz27Vhp5yRd

Αρχαία νομίσματα Κεφαλονιάς 


ΑΡΧΑΙΑ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ
Μύθοι, αρχαίοι συγγραφείς κι αρχαιολόγοι συμφωνούν σε ένα πράγμα:
Η Κεφαλονιά την κλασική εποχή και μέχρι το 189 π.χ. που πέρασε στην ρωμαϊκή κυριαρχία ήταν τετράπολις.
Τέσσερις πόλεις κράτη που ακόμα σώζονται τα τοίχοι τους οι Κράνη, Πάλη, Σάμη και Πρόννοι με ονόματα παρμένα κατά την μυθολογία από τους τέσσερις γιους του βασιλιά Κέφαλου Κράνιο, Παλέα, Πρόνησο και Σάμο.
Τέσσερα διοικητικά διαμερίσματα, πάνω στο ίδιο νησί με δημοκρατικό πολίτευμα, αυτόνομες πολιτείες με ανεξάρτητη ζωή, στράτευμα, συμμαχίες και φυσικά νομισματοκοπεία και νομίσματα όπως δημοσιεύει σε κατάλογο ο Α. Ποστολακας και ο Καρολος Φίλιππος Δεβοσετ που είναι οι πήγες μας για την δημιουργία της συλλογής μας ΤΕΤΡΑΠΟΛΙΣ.


ΓΕΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ
Μελετώντας συστηματικά την αρχαία κεφαλλονίτικη κληρονομιά και ιδιαίτερα τα νομίσματα που μας άφησαν οι προγονοί μας αποφασίσαμε μετά από παροτρύνσεις και έρευνες να κατασκευάσουμε μια συλλογή με νομίσματα επιλέγοντας ένα νόμισμα από κάθε πόλη κράτος και να φτιάξουμε την ασημένια συλλογή μας «Τετράπολις».

ΚΡΑΝΗ
Ένα κριάρι βαδίζει προς τα αριστερά με φυσική κίνηση πάνω σε μια γραμμή που δηλώνει το έδαφος. Στο πάνω μέρος τρία γράμματα (κρα) που είναι τα αρχικά της λέξης κράνη.
Στην πίσω όψη και μέσα σε ένα έγκοιλο τετράγωνο υπάρχει ένα τόξο η χορδή του οποίου είναι στραμμένη προς τα αριστερά και γύρω-γύρω τα γράμματα (κρα).
Το κριάρι ένδειξη της ανεπτυγμένης κτηνοτροφίας των κατοίκων της κράνης και το τόξο απόδειξη της κυνηγετικής τους τέχνης.
Το σχήμα στο πίσω μέρος του νομίσματος είναι έκκεντρο λάθος της σφηριας του τεχνίτη.



ΠΑΛΛΗ
Ένα από τα ομορφότερα νομίσματα της Κεφαλονιάς. Στην μπροστινή του πλευρά ένα γοητευτικό γυναικείο κεφάλι που μάλλον παριστάνει τη θεά Δήμητρα αγαπητή στους κατοίκους της Παλικής. Οι αγροτικές ασχολίες των κατοίκων δηλώνονται και με την οπίσθια όψη όπου μέσα στο μονόγραμμα της πόλης (π) υπάρχει φιλοτεχνημένος ένας κόκκος κριθαριού. Ταυτόχρονα μια πολύ όμορφη παράσταση δελφινιού πάνω από το μονόγραμμα μας δηλώνει την στενή σχέση των κατοίκων με το ναυτικό βίο και το ψάρεμα.
Το μη στρογγυλό σχήμα του νομίσματος οφείλεται όπως και στα περισσότερα αρχαία νομίσματα στην διαδικασία της ταλάντευσης, ενώ μπορούμε να διακρίνουμε ένα δυπλοχτυπημα στην μύτη του δελφινιού.


 

ΠΡΟΝΝΟΙ
Το γυναικείο κεφάλι που παρίσταται στην εμπρόσθιο όψη αυτού του νομίσματος ξεχωρίζει από τον περίτεχνο τρόπο που έχει χτενισμένα τα μαλλιά της ενώ τεχνικές κοκιδοσης διακρίνονται στο περίγραμμα του κύκλου. Το ζωηρό ανάγλυφο χαρακτηριστικό των αρχαίων νομισμάτων περιγράφει τέλεια τα χαρακτηριστικά του προσώπου και των μαλλιών ενώ στα σημερινά νομίσματα το ανάγλυφο είναι σχεδόν ανύπαρκτο. Στην πίσω όψη σύμπλεγμα με τα δυο πρώτα γράμματα της πόλης κράτους (πρ) μέσα στο οποίο κρέμεται ένας καρπός πεύκου (κουκουνάρι) το οποίο μας αποδεικνύει της αγροτικές ασχολίες των κατοίκων.

ΣΑΜΗ
Με ρεαλισμό στην μπροστινή όψη του νομίσματος έχει δοθεί το κεφάλι ενός βοδιού με ζωντανά χαρακτηριστικά. Και αυτή η παράσταση μας δηλώνει τον αγροτικό και κτηνοτροφικό τρόπο ζωής των κατοίκων. Στην πίσω όψη του νομίσματος δεσπόζει το γράμμα (σ) μονόγραμμα που σε αυτό το νόμισμα δεν περιέχει το α όπως άλλα νομίσματα της Σάμης. Στης άκρες του κύκλου στης πίσω όψης διακρίνουμε τεχνική κοκιδοσης που κάνουν το νόμισμα ακόμη πιο περίτεχνο. Η απόκλιση του νομίσματος από των κύκλο έχει να κάνει με την διαδικασία της ταλάντευσης.

ΠΗΓΗ :

Κάστρο Αγίου Γεωργίου

Κάστρο Αγίου Γεωργίου
Στρατιωτικό και διοικητικό μέρος του νησιού μέχρι το 1757, κτισμένο στην καλά οχυρωμένη ψηλότερη κορυφή της περιοχής (320μ.). Τα σημερινά εξωτερικά του τείχη, από τα οποία η θέα είναι πανοραμική, διαμορφώθηκαν μεταξύ των ετών 1504 και 1534, όταν ο Ενετός μηχανικός Νικ. Τσιμάρας, περιτείχισε το κατεστραμμένο Κάστρο από την τότε, πρόσφατη, Ισπανό-ενετική πολιορκία των αποκλεισμένων, εντός του Φρουρίου, ολιγοετών κυρίαρχων της Κεφαλληνίας Τούρκων. Το Κάστρο του Αγίου Γεωργίου έχει μεγάλη ιστορία, καθώς είναι συνδεδεμένο με την Κεφαλληνία από παλαιότατων χρόνων. Ο εσωτερικός χώρος 16.000 τ.μ. περιλαμβάνει ερείπια δημόσιων κτιρίων, στα οποία έγιναν πρόσφατα εργασίες συντήρησης, την εκκλησία του Αγίου Νικολάου, το εσωτερικό μέρος των τριών προμαχώνων και αρκετά άλλα. Το Κάστρο του Αγίου Γεωργίου είναι χτισμένο σε ένα ύψωμα σε απόσταση 7 χιλιόμετρων από το Αργοστόλι και δεσπόζει στο νότιο τμήμα της Κεφαλονιάς και στον κόλπο του Αργοστολίου. Το κάστρο ξεκίνησε να χτίζεται στη Φραγκοκρατία αλλά επεκτάθηκε και απόκτησε στρατηγική σημασία κατά τη διάρκεια της Βενετοκρατίας.     
Φαίνεται ότι οι Βενετοί ενίσχυσαν ιδιαίτερα το βορειοανατολικό μέρος του τείχους, καθώς και το τμήμα που βρίσκεται απέναντι από το Προάστιο, απ' όπου το έδαφος είναι ομαλότερο και οι επιθέσεις θα ήταν ευκολότερες, γιατί από την πλευρά του Προαστίου ανοικοδομήθηκε ο ισχυρότερος προμαχώνας, ενώ στην πρόσοψη που είναι στραμμένη προς το Αργοστόλι υπάρχουν επιχωματώσεις ύψους 1,70 μ. και πάνω σ' αυτές επάλξεις πλάτους 2 μ.     
προμαχώνας
Το νοτιοδυτικό μέρος του τείχους ήταν ασθενέστερα εξοπλισμένο. Η θωράκιση του φρουρίου από την πλευρά αυτή ήταν φυσική, γιατί το έδαφος είναι δύσβατο, βραχώδες και απότομο, έτσι ώστε να μη προσφέρεται για την επίθεση και ανάπτυξη του πεζικού με τα δεδομένα της εποχής εκείνης. Μέσα στο φρούριο υπήρχαν κτίρια δημόσια και ιδιωτικά, ναοί, αποθήκες τροφίμων και πυρομαχικών, στρατώνες, νοσοκομεία, φυλακές, δεξαμενές νερού. Ακόμη υπάρχουν πληροφορίες ότι πάνω σε πολλά κτίρια ήταν εντοιχισμένα οικόσημα ευγενών.
Σήμερα πάνω στις σωζόμενες επάλξεις διακρίνονται θυρίδες τηλεβόλων, πολεμίστρες για ελαφρότερα όπλα και παρατηρητήρια. Επίσης, σώζονται υπολείμματα μιας γέφυρας, που έγινε στην περίοδο της γαλλικής κατοχής του νησιού και ένωνε τις επάλξεις. Στο εσωτερικό του φρουρίου, σε μια μικρή πλατεία, βρίσκονται τα ερείπια μιας καθολικής εκκλησίας του Αγίου Νικολάου στην οποία είχαν ταφή δύο επίσκοποι και μερικοί από τους «προβλεπτές» της Κεφαλονιάς και ένα τούνελ, που ξεκινούσε από τις επάλξεις και κατέληγε στην λιμνοθάλασσα του Κουτάβου στο Αργοστόλι και εξυπηρετούσε ανάγκες άμεσης εξόδου. Επίσης σώζονται εκκλησίες και κτίσματα καθώς και στο προάστιο (borgo) ανατολικά της εισόδου. Εκεί υπάρχει και ο μητροπολιτικός ναός της Ευαγγελίστριας, χαρακτηριστικό δείγμα επτανησιακού μπαρόκ. Στο εσωτερικό του φυλάσσονται αξιόλογες μεταβυζαντινές εικόνες από τους ερειπωμένους ναούς του Κάστρου. Ακόμα σώζονται υπολείμματα μιας γέφυρας, που έγινε στην περίοδο της γαλλικής κατοχής του νησιού και ένωνε τις επάλξεις.
Για πολλά χρόνια ήταν το διοικητικό κέντρο της Κεφαλονιάς μέχρι που μεταφέρθηκε η πρωτεύουσα στο Αργοστόλι τον 18ο αιώνα
(1757 μ.χ.).
 Παρόλες τις καταστροφές που έχει υποστεί από τους σεισμούς, αλλά και τη φθορά του χρόνου, το κάστρο του Αγίου Γεωργίου παραμένει εντυπωσιακό και σήμερα, ως χαρακτηριστικό δείγμα της Βενετσιάνικης οχυρωματικής τέχνης.
Οι τελευταίοι σεισμοί του 1953 προξένησαν μεγάλες καταστροφές.
Σήμερα, πολύ λίγα σπίτια βρίσκονται σε αυτό, ενώ οι κάτοικοι μένουν για συναισθηματικούς λόγους σε μια περισσότερο κλειστή κοινωνία.
Τελευταία γίνονται προσπάθειες αναστύλωσης κτιρίων και μνημείων που επλήγησαν από το σεισμό, αλλά και γενικότερης διαμόρφωσης μέσα από το χαρακτηρισμό του ως παραδοσιακό και διατηρητέο οικισμό.
agiosgeorgios

agiosgeorgios2









 







Κάστρο Αγίου Γεωργίου - Κάστρο Αγίου Γεωργίου - Κεφαλονιά

P1010601

PA070023

PA070016

PA070008

P1010634

P1010630

PA070043

PA070040

P1010675

PA070041

P1010672

P1010651

PA070018

PA070005

P1010659

P1010642

PA070007

P1010632

P1010650

P1010646

P1010620

PA070036

PA070052

PA070003

PA070058

PA070032

P1010654

PA070047

P1010652

P1010614

P1010615

P1010603

P1010612

P1010613

PA070002

PA070020

P1010665

PA070062

P1010606

PA070056


PA070055

PA070011

P1010661

PA070048

P1010676

P1010636

Slide 1

Slide 2

Slide 3

St George Castle, Kefalonia Castles And Forts, Kefalonia Travel Guide

Saint George's Castle -  Kastro, St George Castle, Kefalonia Castles And Forts, Kefalonia Travel Guide

Saint George's Castle -  Kastro, St George Castle, Kefalonia Castles And Forts, Kefalonia Travel Guide

Saint George's Castle -  Kastro, St George Castle, Kefalonia Castles And Forts, Kefalonia Travel Guide

Saint George's Castle -  Kastro, St George Castle, Kefalonia Castles And Forts, Kefalonia Travel Guide

Saint George's Castle -  Kastro, St George Castle, Kefalonia Castles And Forts, Kefalonia Travel Guide

Saint George's Castle -  Kastro, St George Castle, Kefalonia Castles And Forts, Kefalonia Travel Guide

Villages near the Kastro, St George Castle, Kefalonia Castles And Forts, Kefalonia Travel Guide

Saint George's Castle -  Kastro, St George Castle, Kefalonia Castles And Forts, Kefalonia Travel Guide

kastro main


ΠΗΓΗ :  


Κάστρο της Άσσου

Κάστρο της Άσσου

Το κάστρο της Άσσου αποτελεί ένα ακόμη χαρακτηριστικό δείγμα της οχυρωματικής τέχνης των Βενετών. Το έχτισαν τα πρώτα χρόνια της κατάκτησης της Κεφαλονιάς σε ένα ιδανικό σημείο, στην χερσόνησο της Άσσου που ενώνεται με τη στεριά με μια στενή λουρίδα γης.


Η Άσσος ήταν πρωτεύουσα του βορινού τμήματος της Κεφαλονιάς για αρκετά χρόνια, από το 1593, έχοντας και το προνόμιο της έδρας του δεύτερου ενετού προβλεπτή του νησιού.
Η υπόθεση για την ανέγερση του φρουρίου της Άσσου ανοίγει το 1585, όταν πρεσβεία της Κοινότητας της Κεφαλονιάς ζητεί από την βενετική Γερουσία την ίδρυσή του, με σκοπό να καταφεύγει σ'αυτό ο πληθυσμός του νησιού σε περίπτωση πολέμου και πειρατικών επιδρομών.
Η υλοποίηση όμως των σχεδίων αρχίζει 8 χρόνια αργότερα το1593. Στόχος των Βενετών ήταν να ιδρυθεί ένα ισχυρό φρούριο-πόλη με μόνιμο πληθυσμό.Πήραν όλα τα μέτρα ώστε το έργο να πραγματοποιηθεί με ταχύ ρυθμό και φρόντισαν αμέσως για τα οικονομικά, τεχνικά,στρατιωτικά και διοικητικά ζητήματα, πράγμα που δηλώνει τη μεγάλη στρατιωτκή σημασία του.Το σημαντικότερο πρόβλημα του οχυρού ήταν η ύδρευση, γιατί φυσική πηγή στο χώρο εκείνο δεν υπήρχε.
Γ
ίνεται μια προσπάθεια να ανοιχτεί πηγάδι κοντά στη θάλασσα και συγχρόνως προτείνεται να επισκευαστούν οι δεξαμενές που υπήρχαν μέσα στο φρούριο.
Γίνονται συνεχώς βελτιώσεις, κατασκευάζονται τείχη, αναχώματα, αποθήκες τροφίμων και πυρομαχικών, και διευρύνονται οι στέρνες.

Τ
ο φρούριο θα χάσει τη στρατηγική του σημασία μετά το 1684 όταν πια θα ανακτηθεί η Λευκάδα από τους Βενετούς.Η διοίκησή του όμως θα παραμείνει στα χέρια Προβλεπτή ως την οριστική κατάλυση της βενετικής κυριαρχίας (1797).
Σήμερα διατηρούνται ερείπια του φρουρίου.Η είσοδος του είναι θολωτή.Έχουν διασωθεί ερείπια των τειχών μήκους 2.000 μέτρων καθώς και η κατοικία του ενετού Προβλεπτή, οι στρατώνες και η εκκλησία του Αγίου Μάρκου.

Τ
ο φρούριο, τοποθετήμενο σε μια απομωνομένη περιοχή, αρκετά ψηλά, χρησιμοποιήθηκε παλαιότερα (με κάποιες διασκευές)ως κτίριο αγροτικών φυλακών.
Από το ύψος του απλώνεται προς όλες τις κατευθύνσεις φαντασμαγορική θέα.


assos kastro

Slide 1

Slide 2











ΠΗΓΗ :  

ΑΓΑΠΗΤΟΙ ΕΠΙΣΚΕΠΤΕΣ, ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΘΑΥΜΑΣΙΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ "Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ" ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ, ΠΑΤΩΝΤΑΣ ΕΔΩ

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου